A quote by Greek philosopher Epictetus: – We have two ears and one mouth so that we can listen twice as much as we speak.
Task 1: Discuss the questions.

• What does the quote mean? Do you agree with it?
  • The quote mean that we lisen twice more than speak. My agreement equal 50/50, because when we listen we get more information so that is why we learn more and we can understand somebody’s feelings. When we speak we can express our emotions and speak out our opinion.
• When we communicate, what is more important: listening or talking?
  • When we commuincate we of course be able to listen and then talk.
• What are the qualities of a good communicator?
  • A good communicator should be able to listen
• What problems might occur when communicating with someone?

Task 2: Complete the table with words that go with these verbs. Some words can be matched to more than one verb.

feedback, thoughts, ideas, confusion, meaning,
misunderstanding, miscommunication, message, animosity,
receive share grasp prevent interpret lead to

Task 3. Fill in the sentences with the correct form of the verbs from the table above and then discuss these points.
• Asking people questions usually prevent miscommunication.
• One of the most common reasons that lead to misunderstandings is the
use of complicated sentence structures.
• It only makes sense to share positive feedback as it keeps everyone happy.
• People with various knowledge, experience and cultural backgrounds
interpret messages in a different way.

Task 4. Watch the first part of a video (to 3:10) titled “How miscommunication happens (and how to avoid it)” and choose correct answers.

1) The transmission model:
A. means that communication is a one-way process
B. involves communicating complex concepts
C. includes feedback from the other person

2) In the transactional model:
A. there is no exchange of information
B. just one person assigns meaning
C. people give and receive feedback

3) Perceptual filters….
A. improve communication by adding extra information
B. limit the number of messages we receive
C. change meanings and interpretation of messages we receive

Task 5. Complete these rules of good communication with words given below.

filters, gut, open, express. engage,

1: Engage actively with the verbal and nonverbal feedback of others, and adjust your message to facilitate greater understanding.

2: Listen with your eyes and ears, as well as with your gut . Remember that communication is more than just words.

3: In the rush to express ourselves, it’s easy to forget that communication is a two -way street. Be open to what the other person might say.

4: Be aware of your personal perceptual filters . Elements of your experience, including your culture, community, and family, influence how you see the world.

Task 6: Watch the second part of the video (from 3:10) and check your answers in the previous exercise.

Task 7: Discuss the rules above. What do they mean? How easy do you think it is to follow these rules?

8. Discuss the questions.
   • Do you think that people tend to use too many words to communicate their ideas? — It depends on the person.
   • What can we do to be better communicators? — Be able to listen and just be yourself.
   • In what kinds of situations do you have to ask someone to rephrase what they’ve said? — Maybe when you don’t understand what they’re trying to say.
9. Match phrases to correct categories.

• In other words — You want to explain/clarify something
you’ve already said
• I don’t quite follow — You want someone to clarify
what they’ve said
• Can you elaborate on that? — You want someone to clarify
what they’ve said
• I don’t fully understand — You want someone to clarify
what they’ve said
• Could you be more specific? — You want someone to clarify
what they’ve said
• I didn’t catch that. — You didn’t hear something
• Could you repeat? — You didn’t hear something
• To put it another way — You want to explain/clarify something
you’ve already said
• Just to be clear, you’re
suggesting that — You want to check if you understand what
someone has just said
• To be more specific — You want to explain/clarify something
you’ve already said
• Can you say that again? — You didn’t hear something
• I don’t get it — You want someone to clarify
what they’ve said
• Would you mind speaking more
slowly? — You didn’t hear something
• So, you’re saying that — You want to check if you understand what
someone has just said
• If I understand you correctly — You want to check if you understand what
someone has just said
• Correct me if I’m wrong, but
you’re saying that — You want to check if you understand what
someone has just said
• Let me clarify that — You want to explain/clarify something
you’ve already said

1: You want someone to clarify
what they’ve said

2: You didn’t hear something

3: You want to explain/clarify something
you’ve already said

4: You want to check if you understand what
someone has just said

10. What would you say in these situations? Use the expressions from the exercise on the previous page to complete these dialogues.

a) A: First, you need to know the nuts and bolts of running a business.
B: What does “nuts and bolts” mean?
A: It means that you need to know at least basic details about running a business.

b) A: I’m going to finish this task soon.
B: Can you do it till the weekend. Everyone’s waiting for you.
A: Yeah, I’ll finish by Friday.

c) A: If you want to add a new vendor to the system, you have to click this button
and type the vendor’s details.
B: That’s it? I’m not sure if I know what to do.  Can you be more specific.
A: Ok, so you click this button and type your vendor’s details. Remember that all
fields should be filled in. Then, you click ‘accept’ in the top right corner. After a
second, you’ll see the information on your screen whether your form has been
completed correctly or not. If not, you need to repeat the process.

d) A: So, I asked her if she knows… and how about … But she…
B: I’m sorry, but I’ve just switched off. Can you repeat it.

e) A: He wasn’t really honest with us.
B: Are you saying that he lied to us?
A: Yes, he was a liar.

f) A: Your name, please.
B: Jane Kowalski. K – O – W – A – L – S – K – I.
A: Sorry, I didn’t catch that. Would you mind speaking more
slowly?

g) A: You should present the product, talk about all its advantages, give them the
price and make sure they buy it.
B: If I understand you correctly, I just need to sell it.
A: Yeah, in short, just sell it.

Քեյթ Շոպեն

Քեյթ Շոպենը (1850-1904) ամերիկացի արձակագիր է, պատմվածքների և վեպերի հեղինակ։ Համարվում է 20-րդ դարի ֆեմինիստական գրականության նախակարապետներից։

Տիկին Լուիզ Մալարդը հիվանդ կին է: Նրա սիրտը շատ թույլ է: Ուստի, երբ նրան հայտնում են որ ամուսինը մահացել է ճանապարհատրանսպորտա- յին պատահարի արդյունքում, նրա քույրը, Ջոզեֆինան և ամուսնու ընկերը փորձում են հաղորդել նրան այդ տխուր լուրը ՝ իրեն չվնասելու համար: Ինչպես սպասվում էր, Լուիզան շատ ծանր է տանում այդ լուրը: Նա վազում է վերև՝ և փակվում իր սենյակում:

Արցունքները հանդարտվում են, և Լուիզը սկսում է նայել արտաքին աշխարհի բոլոր գեղեցկություններին: Սկսում է զնել բարձր ծառերը որ երևում էին իր պատուհանից, զգում է անձրևի սքանպելի բույրը, որը տարածվել էր օդում, լսում էր ներքևի փողոցում մի մանրավաճառ իր կանչը: Նա հանկարծ գիտակցում է, որ ազատ է: Երբ ամուսինը մահացել է, նա խոստովանում է, որ երջանիկ կլինի. չնայած նա ժամանակ առ ժամանակ սիրում էր նրան, բայց լինում էին պահեր, երբ նա չէր սիրում, ինչը նրան շատ ընկճված էր դարձնում: Հիմա, երբ նա այլևս չքացավ, նա կարող էր դուրս գալ աշխարհ և լինել ազատ և ինչպես նա է ասում՝ արդեն երջանիկ:

Ջոզեֆինան, վախենալով Լուիզայի առողջությունից, աղաչում է նրան լքել սենյակը: Վերջապես, նա անում է: Սանդուղք իջնելիս նրան դիմավորում է ամուսինը, որը դուռը բացում է խառնաշփոթ, բայց ողջ ու առողջ: Պարզվում է որ նա պատահարի ժամանակ այնտեղ չի եղել և նույնիսկ չի իմացել պատահարի մասին: Լուիզան գոռում է և ընկնում սրտի կաթվածից: Բժիշկը պնդում է, որ նա այնքան երջանիկ էր, երբ պարզեց, որ իր ամուսինը դեռ կենդանի է, բայց ընթերցողը շատ լավ գիտի, որ նա, իրոք, մահացավ, քանի որ շատ հիասթափված էր իր նոր ազատության կորստից:

Վերլուծություն

Պատմվածքը շատ հետաքրքիր էր: Հերոսուհին պամվածքում ապրեց մի քանի զգացմունք՝ ցավ, կորուստ, տառապանք, բայց և միաժամանակ զգաց ազատության և երջանկության նոր շունչը: Չնայած նրան որ, նա ուներ հիվանդ սիրտ, իմ կարծիքով Լուիզը զգաց և ստացավ այն ազատությունը և երջանկությունը որը նա էր ուզում, թեկուզ քիչ ժամանակով, բայց ստացավ: Ամենակարևորն էլ հենց դա է:

Աղբյուրներ՝ Քեյթ Շոպեն, Քեյթ Շոպեն

Վիլյամ Սարոյան «Գրողի խոտովանություն»

1. Ինչպես ես հասկանում սարոյանական հետևյալ միտքը. «Ազատ դառնալը մեր ժամանակի պարտադրանքն է. ազատ ամենայն կեղծ ու անօգուտ բաներից, որքան էլ դրանք խոր արմատներ գցած լինեն մարդու էության մեջ»:

Մեր օրերում ազատությունը շատ կարևոր պայման է, ազատության մեջ մենք կարողանում ես ինքնուրույն մտածել, ինքնուրյուն շարժվել, և ոչ ոք չի կարող պարտադրել մեզ ինչ որ բան անել: Սարոյանը ճիշտ է՝ «Ազատ դառնալը մեր ժամանակի պարտադրանքն է»:

2. Ինչ ես կարծում՝ ազատությունը բերում է սանձարձակություն, թե կարգապահություն: Ինչու ես այդպես կարծում, պնդումդ հիմնավորիր:

Ազատությունը շատ մեծ հասկացողություն է ամեն միջավայրում և ցանկացած մարդու համար ուրիշ: Ամեն դեպքում մարդուն պետք է ազատություն տալ, բայց չափավոր: Կա մարդկանց 2 տեսակ՝ առաջինը դա ընդունող և հասկացող տեսակն է, իսկ 2-րդ դա այն մարդիկ են, որոնք օգտագործում են ազատությունը անիմաստ և անօգուտ:

Թյուրքական օղուզ ցեղի առաջնորդ Սելջուկը և նրա ժառանգները 11-րդ դարի կեսերին գրավեցին Իրանը և հիմնեցին Սելջուկյան պետությունը: 1077թ նրանք հիմնեցին Իկոնիայի սուլթանությունը, որն էլ իր հերթին 1299թ ծանր հարված ստացավ և որոշ ժամանակ անց նույնիսկ վերացավ: Օսմանի հիմնած բեգությունը դարձավ օսմանյան պետության կորիզը։

Անատոլիան բաժանվեց փոքր անկախ թուրքական իշխանությունների, հայտնի որպես Անատոլական բեյլիկություններ: Այս բեյլիկություններից մեկը  Բյութանիա տարածաշրջանում, Բյուզանդական կայսրության սահմանին, ղեկավարում էր թուրք ցեղապետ Օսման I-ը, ումից սկիզբ առան Օսմանները: Օսմանը մեծացրեց իր իշխանության տարածքները` նվաճելով բյուզանդական քաղաքները Սակարիա գետի երկայնքով: Օսման I-ի մահից մեկ դար հետո օսմանյան պետության տարածքը ընդարձակվեց Անատոլիայում և Բալկանյան թերակղզում: 

15-16-րդ դարերում Օսմանյան կայսրությունը սկսեց արշավանքների նոր փուլ: Սուլթան Սելիմ I-ը (1512–1520) կարողացավ նշանակալիորեն ընդլայնել կայսրության արևելյան և հարավային սահմանները՝ պարտության մատնելով Սեֆյան Պարսկաստանի Իսմայիլ շահին Չալդրանի ճակատամարտում: Սելիմ I-ը հաստատեց օսմանյան նավատորմի ներկայությունը Կարմիր ծովում, ինչպես նաև Եգիպտոսում: Դրանից հետո տարածաշրջանում լարվածություն առաջացավ Պորտուգալական կայսրութան և Օսմանյան կայսրության միջև իշխանության ամրապնդման համար:

Սուլեյման Փառահեղը 1521 թվականին գրավում է Բելգրադը, ինչպես նաև օսմանա-հունգարական պատերազմների ժամանակ գրավում է Հունգարական թագավորության հարավային և կենտրոնական հատվածները: 1526 թվականին սուլթան Սուլեյմանը պատմական հաղթանակ է տանում Մոհաչի ճակատամարտում՝ օսմանյան իշխանություն հաստատելով ներկայիս Հունգարիայի տարածքում և Կենտրոնական Եվրոպայում: 1529 թվականին պաշարում է Վիեննան, սակայն հաջողության չի հասնում: 1532 թվականին նա ևս մեկ փորձ է կատարում գրավելու քաղաքը: Տրանսիլվանիան, Վալախիան և Մոլդավիան դարձան Օսմանյան կայսրության հարկատուները: Արևելքում օսմանցիներին հաջողվում է պարսիկներից գրավել Բաղդադ քաղաքը 1535 թվականին: Վերջինիս շնորհիվ Օսմանյան կայսրությունը վերահսկողություն է սահմանում Միջագետքի նկատմամբ, ինչպես նաև մուտք է ունենում Պարսից ծոց: 1555 թվականին Կովկասը առաջին անգամ բաժանվում է Սեֆյանների և Օսմանյան կայսրության միջև: Այն պահպանվեց մինչև ռուս-թուրքական պատերազմը (1768–1774 թվականներին): Համաձայն Ամասիայի պայմանագրի Արևմտյան Հայաստանը, Արևմտյան Քրդստանը և Արևմտյան Վրաստանը հայտնվեցին Օսմանյան իշխանության տակ, մինչդեռ Դաղստանը, Արևելյան Հայաստանը, Արևելյան Վրաստանը հայտնվեցին Պարսկաստանի տիրապետության տակ:

Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կենտրոնական ուժերը պարտություն կրեցին, և Օսմանյան կայսրությունը սկսեց մասնատվել: Մերձավոր Արևելքի տարածքներն անցան Մեծ Բրիտանիային և Ֆրանսիային: Հաջողությամբ ավարտված Թուրքիայի ազգայնամոլական պատերազմն ընդդեմ դաշնակիցների բերեց Թուրքիայի հիմնադրմանը և Օսմանյան միապետության անկմանը:

Exercise A

1. Every day, Helen gets up athalf past seven.
2. Often, Helen eats fast food for lunch.
3. In the evening, Helen usually meets her friends for coffee.
4. Once week, Helen watches a film at the cinema.
5. Reealy, Helen goes to the gym.
6. Helen has a driving lesson twice is week.

Exercise B

1. Gordon? I think he is writhing a letter at he moment.
2. Yes the match is on TV now, bet he is losing.
3. Right now Margaret is having a shower. Do you want to ring later?
4. Sally is staying with her aunt for a few days.
5. I … (lie) . Its true!. I did see Maddona at the supermarket.
6. Josh is always using my bike!. It’s so annoying.
7. We are having lunch, but I can come round and help you later.
8. Are you playing music ip there? It’s relly noisy!.

Exercise C

1. Are top musicians studying for many years? – Do top musicians study 
2. What’s going on? I hope you don’t touch my things! – aren’t touching
3. It’s a small business, so each person is doing lots of different jobs. – does
4. Does Christine listen to the radio, or is that the TV I can hear? – Is Christine listening
5. I am usually buying a special ticket each week for the bus because it’s cheaper. – usually buy
6. Our washing machine is starting when you press this button. – starts
7. How’s the match going? Does our team win? – Is our team winning?
8. Many people are enjoying spending time on the beach on holiday. – enjoy

Exercise D

1. I am working at the local library for the summer.
2. We aren’t going to the theatre very often.
3. Stacy is getting ready for school so she cant come to the phone.
4. Does Gery ever talk about his exepedition to the Amazon jungle?
5. In squash you hit a boll against a wall.
6. I read a newspaper at least once a week.
7. Are you practising the piano for twe hours every day?
8. Nadine and Clare are doing quite well at schoolat the moment.
9. A good friend knows when youre upset something.
10. How are you spelling your name.

Exercise E

1. In Monopoly you are moveing around the board buying houses and hotels.
2. Is you watching this programme or can I turn the TV off?
3. Regular exercise helps you to stay healthy.
4. I am using my brothers guitar until I get a new once.
5. Does Simon always do the washing-up after lunch?.
6. Do you have any sweaters in a larger size?.
7. You arent holding the kite right. Let me show you.
8. Dad belongs to the local astronomy club.

Exercise F

1. am loving – love
2. are throwing –  throw
3. is seeming – seems
4. are needing – need
5. are taking – take
6. are winning – win
7. are preferring – prefer
8. am not understanding – don’t understand
9. wait – am waiting
10. does –  is doing.

Task 3. Fill in the sentences with the correct form of the verbs from the table above and then discuss these points.

• Asking people questions usually prevent miscommunication.
• One of the most common reasons that ………..… misunderstandings is the
use of complicated sentence structures.
• It only makes sense to shore positive feedback as it keeps everyone happy.
• People with various knowledge, experience and cultural backgrounds interpent messages in a different way.

Task 4. Watch the first part of a video (to 3:10) titled “How miscommunication happens (and how to avoid it)” and choose correct answers.

1) The transmission model:
A. means that communication is a one-way process
B. involves communicating complex concepts
C. includes feedback from the other person

2) In the transactional model:
A. there is no exchange of information
B. just one person assigns meaning
C. people give and receive feedback

3) Perceptual filters….
A. improve communication by adding extra information
B. limit the number of messages we receive
C. change meanings and interpretation of messages we receive.

Task 5. Complete these rules of good communication with words given below.

filters, gut, open, express. engage,

1: Engage actively with the verbal and nonverbal feedback of others, and adjust your message to facilitate greater understanding.

2: Listen with your eyes and ears, as well as with your gut. Remember that communication is more than just words.

3: In the rush to express ourselves, it’s easy to forget that communication is a two -way street. Be open to what the other person might say.

4: Be aware of your personal perceptual filters . Elements of your experience, including your culture, community, and family, influence how you see the world.

9.Match phrases to correct categories.

• In other words, …You want to explain/clarify something
you’ve already said
• I don’t quite follow….You want someone to clarify
what they’ve said
• Can you elaborate on that?You want someone to clarify
what they’ve said
• I don’t fully understand…You want someone to clarify
what they’ve said
• Could you be more specific?You want someone to clarify
what they’ve said
• I didn’t catch that.You didn’t hear something
• Could you repeat?You didn’t hear something
• To put it another way…You want to explain/clarify something
you’ve already said
• Just to be clear, you’re
suggesting that…You want to check if you understand what
someone has just said
• To be more specific….You want to explain/clarify something
you’ve already said
• Can you say that again?You didn’t hear something
• I don’t get it…You want someone to clarify
what they’ve said
• Would you mind speaking more
slowly?You didn’t hear something
• So, you’re saying that…You want to check if you understand what
someone has just said
• If I understand you correctly…You want to check if you understand what
someone has just said
• Correct me if I’m wrong, but
you’re saying that…You want to check if you understand what
someone has just said
• Let me clarify that…You want to explain/clarify something
you’ve already said

1: You want someone to clarify
what they’ve said

2: You didn’t hear something

3: You want to explain/clarify something
you’ve already said

4: You want to check if you understand what
someone has just said

Ինպիս՞ի միջավայրում ենք ապրում մենք:

Մենք ապրում ենք էկոլոգիապես ոչ մաքուր պետություննում: Ամենուրեք մենք կարող ենք նկատել աղբակույտեր։ Փողոցներում մենք կարող ենք նկատել, որ գետնին թափված են շատ քիմիական արտանետումներ և այդ աղտոտման միակ պատճառը մարդն է և նրա գործունեությունը: Բացի մարդկանցից, միջավայրը աղտոտում են նաև գօրծարանները, տրանսպորտային միջոցները և այլն:

Շրջակա միջավայրի ազդեցությունը մեր առողջության վրա:

Մարդ-բնություն կապը բավականին ուժեղ է և հենց այդ է պատճառը որ, երբ մարդը բնությանն է վնասում, բնությունն էլ մարդուն է վնասում: Ջրի թունավորումներից տարեկան մահանում են հազարավոր մարդիկ, հանքերում տեղի են ունենում պայթյուններ մահվան ելքերով: Վերջին  տասնամյակում Հայաստանում գրանցվում է հիվանդացությունների աճ: Հիվանդացությունների ռեկորդային մակարդակ է գրանցվել 2010 թ.: Կան հիվանդություններ, որոնց տարածումը ուղղակի պայմանավորված է շրջակա միջավայրի աղտոտվածությամբ՝ բրոնխիալ ասթմա, ալերգիաների բազմաթիվ տեսակներ, չարորակ նորագոյացություններ: Իսկ հիվանդությունների մի մասն էլ զարգանում է որպես հետևանք շրջակա միջավայրի բացասական ազդեցության՝ օրգանիզմ ներթափանցած վնասակար նյութերի երկարամյա ազդեցության շնորհիվ:

Ի՞նչպես եք պատկերացնում շրջակա միջավայրի վերահսկողությունը, ինչպե՞ս այն դարձնել ավելի արդյունավետ: Ի՞նչ դերն ունի հասակարական վերահսկողությունը, ինչպես՞ մեծացնել այն:

Շրջակա միջավայրի վերահսկողությունը ավելի արդյունավետ դարձնելու սահմանված են բնապահպանական օրենքներ, որոնք մարդկանց մեծամասնությունը խախատում են: Իմ կարծիքով պետք է բարձրացնել տուգանքների գինը, դա մարդկանց կսովորեցնի չախտոտել միջավայրը:

Ի՞նչ ես անում  դու, որպեսզի բարելավես շրջակա միջավայրի որակը:

Շրջակա միջավայրը բարելավելու համար, ես ինքս պահպանում եմ այդ կանոնները, ինչը ինձ մոտ կարծում եմ ստացվում է: