«Կարտոֆիլ ֆրի» իրենից ներկայացնում է կարտոֆիլի ձողիկներ, տապակված շատ յուղի մեջ: Ավելի հաճախ դրա պատրաստման համար օգտագործվում են հատուկ ուտեստներ` խորը տապակ, առանց որի արդեն դժվար է պատկերացնել ցանկացած խորտկարան, որտեղ առաջարկվում է այս ամենահայտնի ուտեստը:
Տապակած կարտոֆիլի պատմությունը մի քանի վարկած ունի: Օրինակ ՝ անգլախոս երկրներում այս ուտեստը կոչվում է ֆրանսիական կարտոֆիլ կամ կարտոֆիլ ֆրի: Այնուամենայնիվ, կարտոֆիլ ֆրին չեն հորինել Ֆրանսիայում: Ենթադրվում է, որ նման կարտոֆիլը առաջին անգամ պատրաստվել է Բելգիայում 17-րդ դարի վերջին:
Ըստ Բելգիայի բնակիչների հաստատմամբ, կարտոֆիլ ֆրին կամ, ինչպես իրենք են անվանում, «ֆրիտ», որն իրենց ազգային խոհանոցի սիրված կերակրատեսակներից մեկն է՝ առաջին անգամ պատրաստվել է Լյոժ քաղաքի մոտակայքում գտնվող Մոզ հովտում: Այս հովտի բնակիչները հաճախ տապակում էին ձուկ, որին որսում էին տեղի գետում: Ավելին, այն նախ կտրել են բարակ ձուլակտորների, ապա տապակել մեծ քանակությամբ յուղի մեջ: Այնուամենայնիվ, ձմռանը, երբ գետը սառել էր, և ձուկ չկար, հովտի բնակիչները ստիպված էին հրաժարվել իրենց սիրած ուտեստից: Եվ այդ ժամանակ բելգիացիների մոտ միտք առաջ եկավ՝ ձկան փոխարեն օգտագործել կարտոֆիլ: Կարտոֆիլի «ֆրիտ» անունը գալիս է ձեռնարկատիրական բելգիացի Ֆրիտ անունով: Հենց նա է, որ 1861 թ.-ին առաջին անգամ սկսեց վաճառել կարտոֆիլի կտորներ տապակած յուղով:
Այսպիսով, որտեղի՞ց ծագեց «ֆրանսիական կարտոֆիլ» անունը: Դա տեղի է ունեցել ճակատագրական սխալի պատճառով: Բան այն է, որ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ամերիկացի զինվորներն առաջին անգամ փորձեցին այս անսովոր ուտեստը ՝ շնորհիվ իրենց բելգիացի դաշնակիցների: Մեծ թվով բելգիացի զինվորներ Բելգիայի ֆրանսախոս հատվածից էին: Ուստի կարտոֆիլին ավելացվեց «ֆրանսիական»:
Այսքանով տապակած կարտոֆիլի առաջացման պատմությունն չի ավարտվում: Ճակատագիրը կարտոֆիլին երկրորդ հնարավորություն տվեց անցյալ դարի կեսերին ՝ այն հասցնելով երկաթգիծ: Գնացքը, որով Փարիզ էր մեկնում կարևոր քաղաքական գործիչ, հետաձգվեց երթուղու մեջ, և խոհարարները՝ ճաշը սպասարկող, ստիպված էին երկրորդ անգամ տապակել կարտոֆիլի կտորները: Արդյունքն ինքնին խոսեց. Կարտոֆիլը դարձավ ավելի խրթխրթան և համեղ: Ամենահայտնի պատրաստմանը ձևը կարտոֆիլ ֆրիի՝ դարձավ կրկնակի անգամ տապակել ձիթապտղի յուղով:
Եթե խոսենք մեդալի մյուս կողմի, ավելի ճիշտ ՝ կարտոֆիլի մասին, ապա ավելի քիչ էնտուզիազմ կլինի: Քիմիական հավելումների (թունաքիմիկատներ և տարբեր խթանիչներ) առկայությունը ոչ միայն բացասաբար է ազդել արտադրանքի որակի վրա, այլև վնասել մարմնին: Ի վերջո արտադրանքի կտրուկ վատթարացմանը հանգեցրեցին նախապես վերամշակված, ապա սառեցված կարտոֆիլի օգտագործմանը, ինչպես նաև այն յուղի կրկնակի օգտագործումը, որի վրա այն տապակվել էր:
Գոհար Մավյանի բլոգ 