• Jorge Luis Borges — Los dos reyes y los dos laberintos
• Խորխե Լուիս Բորխես — Երկու արքաներն ու երկու լաբիրինթոսները

Կարդացի Խորխե Լուիս Բորխեսի «Երկու արքաներն ու երկու լաբիրինթոսները» պատմվածքը, որն ինձ դուր եկավ: Այն երկու արքաների մասին էր, որոնք ունեին իրենց լաբիրինթոսները: Բաբելոնի թագավորի լաբրինթոսը այնքան անհասկանալի էր և դժվար էր մարդկանց համար, որ նրանցից ոչ մեկ այտեղ չէր կարողանում դուրս գալ: Բաբելոնի թագավորի մոտ այցելու մի արաբ թագավոր, որին նույնպես գցում են լաբրինթոս որտեղ նա թափառեց մինչև երեկո: Նա օգնության կանչեց Աստծուն և գտավ դուռը, որի շնորհիվ կարողացավ դուրս պրծնել այդ անհասկանալի և բարդ լաբիրինթոսից: Դուրս գալով այնտեղից նա առաջարկես Բաբելոնի թագավորին համենալ իր լաբրինթո, բայց միայն երբ Աստված կկամենա: Արաբիայի թագավորը հավաքեց իր զորավարներին և հարձակվեց Բաբելոնի թագավորության վրա կործանելով պալատները, սպանելով մարդկանց և այլն: Գերի վերցնելով թագավորին գցեց մի մեծ անապատ, ասելով որ թեև այն չունի բարձր պատեր, դռներ, սակայն այն ավելի լավն է քան նրանը:

Պատմվածքը ինքն իրեն մեծ միտք ունի: «Լավությունը անես լավություն կգա, իսկ վատության դեպքում վատություն»: Ցանկանալով սպանել Արաբիայի թագավորին, Բաբելոնի թագավորը ինքը հենց մահացավ:

1. Թագավոր — rey
2. Լաբիրինթոս — laberinto
3. Թափառել — Pasear
4. Աստված — Dios
5. Զորական — Militar
6. Հարձակվել — Ataque
7. Թագավորություն — Reino
8. Պալատ — camara
9. Գերի — cautivo
10. Անապատ — desierto
11. Մահանալ- morir

Leí la historia de Jorge Luis Borges “Dos reyes y dos laberintos”, que me gustó. Se trataba de dos reyes que tenían sus laberintos. El laberinto del Rey de Babilonia era tan incomprensible que era difícil para cualquiera de ellos salir. Un rey árabe visitando al Rey de Babilonia, quien también es arrojado a un laberinto donde vagaba hasta la noche. Pidió ayuda a Dios y encontró la puerta para salir de ese laberinto incomprensible y complicado. Al irse de allí, ofrecerá al Rey de Babilonia que venga a su laberinto, pero solo cuando Dios quiera. El rey de Arabia reunió a sus generales y atacó el reino de Babilonia, destruyendo palacios, matando gente, etc. Capturando al rey, lo arrojó a un gran desierto, diciendo que no tenía paredes o puertas altas, pero que era mejor que él.

La historia en sí tiene un gran significado. “Hacer el bien traerá el bien y el mal en caso de maldad”. Quería matar al rey de Arabia, pero el rey de Babilonia mismo murió.

Մոր ձեռքերը

Այս ձեռքերը` մո՜ր ձեռքերը,
Հինավուրց ու նո՜ր ձեռքերը…
Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը…
Պսակվելիս ո՜նց են պարել այս ձեռքերը`
Ի՜նչ նազանքով ,
Երազանքո՜վ՜:
Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը…
Լույսը մինչև լույս չեն մարել այս ձեռքերը,
Առաջնեկն է երբ որ ծնվել,
Նրա արդար կաթով սնվել:
Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը…
Զրկանք կրել, հոգս են տարել այս ձեռքերը
Ծով լռությա՜մբ,
Համբերությա՜մբ,
Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը…
Երկինք պարզված սյուն են դառել այս ձեռքերը,
Որ չփլվի իր տան սյունը`
Որդին կռվից դառնա տունը:
Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը…
Մինչև տատի ձեռք են դառել այս ձեռքերը,
Այս ձեռքերը` ուժը հատած,
Բայց թոռան հետ նոր ուժ գտած…
Քար են շրջել, սար են շարժել այս ձեռքերը…
Ինչե՜ր, ինչե՜ր, ինչեր չարժեն այս ձեռքերը`
Նուրբ ձեռքերը,
Սո՜ւրբ ձեռքերը:
…Եկեք այսօր մենք համբուրենք որդիաբար
Մեզ աշխարհում ծնաց, սնած,
Մեզ աշխարհում շահած, պահած,
Մեզնից երբեք չկշտացած,
Փոշի սրբող, լվացք անող,
Անվերջ դատող, անվերջ բանող
ա’յս ձեռքերը`
Տհող որ ճաքած ու կոշտացած,
Բայց մեզ համար մետաքսի պես
խա՜ս ձեռքերը…

A Mother’s hand

These very hands, a mother’s hands,
These old and new hands.

Whatever do you want to say
That haven’t been done by these hands?
When I got married
How gracefully these hands had danced,
And with whatever dreams these hands had danced.

Whatever do you want to say
That haven’t been done by these very hands?
The light was not put off till dawn
By these very hands,
When the first baby was born,
It was fed the righteous milk by these very hands.

Whatever do you want to say
That haven’t been done by these very hands?
They are like pillars
Directed to the heavens,
These very hands
Avoiding the pillar of her house
Till her son returns from the battle front.

Whatever do you want to say
That haven’t been done by these very hands?
These very hands
Even though a granny’s hands,
These very hands, having lost their power,
They have regained power
When being with her grandson….

Let us today, as children do,
Kiss these very hands
Which gave birth into this world
And also fed us,
Which in this world they have won usAnd also kept us,
That have never felt full of us
These very hands,
That have wiped the dust
And also did the washing up
Always judging, always working
These very hands.

1.Project to do

lets-translate-project-եկե՛ք-թարգմանենք-նախագիծ/

Պարույր Սևակ

Նախագիծ

2. Reported Speech

1. “What time does the next bus leave?” he said. “I need to get to the station.”
1. He asked what time the next bus left because he needed to get to the station.

2. “Don’t go swimming in the lake,” she said. “The water is filthy.”
2. She warned them not to go swimming in the lake because the water was filthy.

3. “Let’s go shopping tomorrow,” she said. “The sales have started.”
3. She suggested going shopping the following day because the sales had started.

4. “Stand up,” the teacher said to the pupils. “The headmaster is coming.”
4. The teacher ordered the pupils to stand up because the headmaster was coming.

5. “Please don’t take my ring,” she said to him. “It was a present.”
5. She begged him not to take her ring be cause it had been a present.

6. “It’s very late, Martin,” his mother said. “Where have you been?”
6. His mother reminded him that it was very late and asked him where he had been.

7. “Shall I cook the dinner?” he said to her. “You look very tired.”
7. He offered to cook the dinner, adding that she looked very tired.

8. “Please stop making that noise!” she said to him. “I can’t concentrate.”
8. She asked him to stop making that noise, explaining that she couldn’t concentrate.

9. “Yes, I dropped your vase,” she said. “I was cleaning the shelf.”
9. She admitted dropping my vase as she was cleaning the shelf.

10. “Can I use the car, please?” she said. “I need to run some errands.”
10. She asked if she could use the car because she needed to run some errands.

11. “I’m sorry I’m late,” he said. “The car wouldn’t start.”
11. He apologized for being late, explaining that the car wouldn’t start.

12. “Why are you teasing your sister?” she asked him. “You know it makes her unhappy.”
12. She asked/wondered why he was teasing his sister, reminding him that it made her unhappy.

13. “Why won’t you come to the party?” he said to her. “Everyone would love to see you.”
13. He asked why she wouldn’t go to the party and added that everyone would love to see her.

14. “It was Rob who broke the window,” he said to her. “He was kicking the football.”
14. He accused Rob of breaking the window as he was kicking the football.

3. Match the word  with  the proper definition.

1. altogether to impress others completely (l.)
2. brag side to tell about your own (d.)
3. even out attetion to come into balance (g.)
4. hold out for achievements to insist on something (f.)
5. lame stupid and boring (o.)
6. marvel to be amazed (i.)
7. negligence carelessness (h.)
8. profile a face seen from the side (b.)
9. illiterate one who cannot read or write (j.)
10. show off or write to behave in an ostentatious way to impress others (a.)
11. absently without paying attention (c.)
12. squabble to argue (m.)
13. stray to get lost (n.)
14. trivia useless facts (e.)
15. yank to pull hard (k.)

5.Read the dialogues and choose the most appropriate options to complete the dialogues.

1. Doctor
Take this medicine for a week and you’ll start to feel better.
Patient
—————
Doctor
Are you sure? It’s the best on the market.
Patient
Yes I am. Can you please prescribe another one?

A) What shall i do if unexpected side effects arise?
B) What is the ideal dosage for my weight?
C) No, it’s too early to prescribe another medicine.
D) But I’ve used it before and it did not help at all.
E) It looks as if the illness has already been cured.

2. Jake
How did you like the movie you saw last night?
Karen
I can’t say it was the best I’ve ever seen.
Jake
—————
Karen
Certainly not. Do not waste your time.

A) Did you go alone or with a friend from work?
B) Hadn’t you read the reviews before you went to see it?
C) What do you mean by saying it depends?
D) I knew I could always count on you.
E) Then you wouldn’t recommend it, would you?

3. Father
What? You crashed the car again?
Son
—————
Father
I’m sure it wasn’t. This is the third accident you have had this year.
Son
You’re very angry now, dad. We had better talk about this later on.

A) I do apologize. I promise it won’t happen again.
B) Was the car in good condition?
C) But it wasn’t my fault. You’ve got to believe me.
D) Was it worth the money and time you had wasted?
E) Why do you ask? Don’t you know it’s too late now?

4.Chuck
—————
Sue
Why do you think so?
Chuck
Whenever we meet, she pretends not to see me.
Sue
I don’t thin k it’s because she hasn’t got over her anger. She’s having
a bad time at work nowadays.

A) It seems that Martha is still angry with me.
B) Martha will never make a good manager.
C) I have never seen a smarter woman than Martha.
D) One thing that I especially like about Martha is her sincerity.
E) Martha has finally managed to get over her resentment.

5.Tom
—————
Mary
Are you kidding? We are in June.
Tom
So what? What’s wrong with June?
Mary
The right time to trim your roses is the beginning of winter, when they
lose their flowers.

A) Are you going to plant those roses in your garden in June or July?
B) Can you help me prune the roses in the garden at the weekend?
C) I didn’t know your brother knew so much about gardening.
D) Have you got any idea what the right time is to shorten rose plants?
E) Are we supposed to do anything special to keep the roses fresh?

6.Complete the sentences with the most appropriate options.

1. Even though the two parties appear united in negotiations, —-.
A) the level of trust between them will always remain, at best, tenuous
B) they weren’t able to agree on the subject
C) they will eventually reach an agreement
D) it is impossible for him to succeed
E) the president unexpectedly rejected it

2. The moment I saw the sad face of my girl friend, —-.
A) I begin to feel depressed
B) I have realized that we will have a discussion about our relationship
C) I had decided to leave the house
D) I found out that something was wrong
E) she has gone out to have a walk

3. You had better take your mobile phone with you —-.
A) so that you can lose it
B) or I couldn’t have called you
C) because I will not be at home during the whole day
D) If you had wanted to go abroad
E) in case you may not find one when you are in need of it

4. —- when they learned that the chairman would not be able to join the meeting.
A) Hardly had the committee learned the reason of the meeting
B) When they realized why they were all there in that early time of the day
C) It wasn’t until they got a phone call about an urgent meeting the next day
D) However professional they tried to be seen
E) They will have already discussed the most important subjects

5. —-, the Grammys are the highest rated.
A) There are many music awards shows in the US
B) Although Grammys are considered to be highly prestigious
C) Because there is only one big music awards show in the US
D) Much as people are looking forward to next Grammy awards show
E) Of the «big three» music awards shows.

1.Կարդալ տեքստը՝ ընտրելով հարցի ճիշտ պատասխանը։
Leer el texto y marcar la respuesta correcta de cada pregunta.

Un hombre y una mujer estuvieron casados más de cincuenta años y no tenían ningún tipo
de secreto entre ellos, a excepción de una caja de zapatos, que la esposa tenía en su
armario, aunque el esposo jamás preguntó por ella.
Un día la esposa enfermó y el médico les dijo que la enfermedad era muy grave. Entonces
ella le dijo a su marido:
–Creo que es hora de que sepas el secreto que he guardado durante todos estos años.
El esposo, sorprendido y con curiosidad, abrió la caja y encontró dos muñecas tejidas
y una gran cantidad de dinero.
–Querida, ¿qué significa todo esto? -preguntó admirado.
La esposa le pidió sentarse junto a ella y le dijo:
–Cuando nos casamos, mi abuela me dijo que el secreto de un buen matrimonio era no
discutir nunca y me aconsejó lo siguiente: cada vez que me enfadaba contigo, tenía que
guardar silencio y tejer (հյուսել) una muñeca.
El esposo tuvo que contenerse para no llorar de emoción, al ver que solo había dos
muñecas en la caja.

1.¿Qué secreto tenían un hombre y una mujer después de estar casados más de cincuenta años?

a) El hombre había escondido un tesoro en el jardín de su casa.
b) La mujer guardaba en su armario zapatos de tacón muy alto.
c) Día y noche la mujer estaba tejiendo para mantener a su familia.
d) La mujer guardaba en su armario una caja de zapatos.

2.¿Qué pasó un día?

a) La mujer tuvo una discusión muy fuerte con su marido.
b) Como la mujer estaba enferma decidió enseñar la caja de zapatos a su marido.
c) La mujer decidió guardar su secreto y no decírselo a nadie.
d) Un vecino dijo que la enfermedad del esposo era muy grave.

3.¿Por qué al abrir la caja el marido tuvo que contener las lágrimas?

a) Se emocionó al ver una gran cantidad de oro y muchos papeles.
b) Al ver el dinero decidió comprar una casa grande en el pueblo.
c) Se emocionó al ver solo dos muñecas en la caja.
d) Quería agradecer a su mujer por haber tejido tantas muñecas.

4.Según la abuela, ¿cuál es el secreto de un matrimonio feliz?

a) En vez de discutir la mujer tiene que callar y tejer una muñeca.
b) Los esposos tienen que discutir para llegar a un acuerdo.
c) El arte de discutir es muy importante para descubrir la verdad.
d) Los esposos tienen que trabajar día y noche para ganar mucho dinero.

5.¿Cómo la mujer había ganado tanto dinero?

a) Ella había vendido la casa de su abuela.
b) A ella le había tocado la lotería.
c) Cultivaba legumbres y hortalizas y las vendía en el mercado.
d) Ella había tejido y vendido muchas muñecas durante muchos años

2. Համապատասխանեցնել տրված  բառերը և բառակապակցությունները և դրանց թարգմանությունները։
Relacionar correctamente las palabras y expresiones dadas con sus equivalentes en armenio.

a. estar de buen humor — լավ տրամադրություն ունենալ
b. estar de acuerdo — համաձայն լինել
c. la confianza — վստահություն
d. aprovechar la ocasión — առիթից օգտվել

a. tener razón — իրավացի լինել
b. suerte — հաջողություն
c. tener la intención — մտադրություն ունենալ
d. en vano — իզուր, անտեղի

Մեր տոհմի ծագումնաբանությունը տանում է Թուրքիայի Իզմիր գավառում գտնվող Արմաշ նահանգ: Այս հետաքրքիր նախագծի շրջանակներում հայրիկս ինձ պատմեց Մավյանների տոհմի պատմության մասին:

Մավյան նշանակում է կապուտաչյա: Հայրիկիս նախնիները եղել են կապուտաչյա, և քանի որ նրանք ապրել են Արևմտյան Հայստանում՝ Թուրքիայում, այստեղից էլ առաջացել է մավի (կապույտ) ազգանունը:

Հորս պապի հայրը՝ Եղիշեն 1915 թ. Ցեղասպանության ժամանակ ընտանիքի հետ Թուրքիայից փախել են Հունաստան և հաստատվել  Սալոնիկ քաղաքում: Հունաստանում ծնվել է հայրիկիս պապը՝ Խաչիկը, մեծացել և ամուսնացել է հայրիկիս տատիկի՝ Արուսյակի հետ և ունեցել են երեք որդի, այդ թվում նաև իմ պապը՝ Արեստակեսը: Արեսը հունական դիցաբանության մեջ եղել է ռազմի աստված: 1946 թ. հայրենադարձության ժամանակ պապիկիս ընտանիքը նավով հետ է գալիս Հայաստան և հաստատվում Երևանում:
Այնուհետև 1963թ. պապիկս ամուսնանում է տատիկիս՝ Գոհարի հետ, որի ընտանիքը նույնպես ներգաղթել է Հունաստանից: Այստեղ նրանք ունենում են 4 երեխա՝ երկու տղա և երկու աղջիկ: Մայրիիս ծնողները նույնպես եկել են Հունաստանից:
Քանի որ երկու ծնողներիս ծնողները ապրել են Հունաստանում, ես կցանկանայի անորոշ ժամանակով լինել Հունաստանում և ուսումնասիրել Սալոնիկ քաղաքը, որտեղ ապրել են իմ տատերն ու պապերը:

1. Մայրամուտ

• Սարն առել վրան ծիրանի մի քող,
• Ննջում է կարծես ծաղկե անկողնում,
• Անտառն արևի բեկբեկուն մի շող
• Ծոցի մեջ պահել ու բաց չի թողնում:

• Ժայռի ստվերը գետափին չոքել,
• Վիզը երկարել ու ջուր է խմում,
• Հովն ամպի թևից մի փետուր պոկել,
• Ինքն էլ չգիտի,թե ուր է տանում:

• Քարափի վրա շողում է անվերջ
• Ոսկե բոցի պես թևը ծիծառի…
• Կանգ առ, հողագունդ, քո պտույտի մեջ
• Թող մայրամուտը մի քիչ երկարի: 

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

1. 1.1 Դուրս գրիր բանաստեղծական գեղեցիկ պատկերները:

• Ժայռի ստվերը գետափին չոքել,
• Վիզը երկարել ու ջուր է խմում,
• Հովն ամպի թևից մի փետուր պոկել,
• Ինքն էլ չգիտի,թե ուր է տանում:

1. 1.2 Օրվա ո՞ր պահն ես ավելի շատ սիրում: Պատմիր այդ մասին:

Սիրում եմ գիշերները, քանի որ կարող եմ պառկել և և հիանալ աստղազարդ երկնքով: Սիրում եմ նայել լուսին և հազարավոր մեծ ու փոքր աստղերին:

2. Ժայռից մասուր է կաթում

Կարմիր սարսուռ է կաթում, Ձորում մշուշ է: Առուն մասուր է տանում, Կարմիր սարսուռ է տանում, Ինչ էլ աշխույժ է: Առուն բարի է այնպես, Հասկանալի է այնպես, Այնպես անուշ է: Նա երկնչում է քարից, Բայց երբ թռչում է քարից, Ահռելի ուժ է: Առուն ինչպես կլռի, Սերս եկել է ջրի, Ձեռքինը կուժ է: Առուն մասուր է տանում, Կարմիր սարսուռ է տանում, Աշուն է, ուշ է: 

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

1.Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրիր:

Երկնչել-վախենալ, երկյուղ կրել:

2. Բնության ո՞ր երևույթն է իբրև անձ ներկայացված (անձնավորված):

Առուն

3. Բացատրիր տրված փոխաբերությունը /ոչ ուղղակի իմաստով գործածված արտահայտությունը/՝ Ժայռից մասուր է կաթում…

Ժայռի վրա  մասուր է աճում:

4. Փորձիր գտնել փոխաբերական իմաստով գործածված արտահայտությունները:

Առուն մասուր է տանում,Կարմիր սարսուռ է տանում,

5. Փորձիր համացանցի օգնությամբ պարզել` որոնք են պատկերավորման միջոցները:

1. Մակդիր
2. Համեմատություն
3. Փոխաբերություն
4. Նկարագրությունը

3. Ամպրոպից հետո

Երկինքն ավելի կապույտ է լինում,
Խոտերն ավելի կանաչ են լինում
Ամպրոպից հետո։
Ամպրոպից հետո
Ճերմակ շուշանը ավելի ճերմակ,
Կակաչն ավելի կարմիր է լինում
Եվ մեղրածաղիկն՝ ավելի դեղին։
Ամպրոպից հետո
Սարերն ավելի բարձր են երևում,
Խոր են երևում ձորերն ավելի,
Եվ տափաստաններն՝ ավելի արձակ։
Ծառերն ավելի խոնարհ են լինում
Ամպրոպից հետո,
Եվ հավքերը մեր գլխավերևում
Իրար կանչում են ավելի սրտով.
Ամպրոպից հետո
Բարի է լինում արևն ավելի,
Եվ մենք ավելի սիրով ենք իրար
Բարի լույս ասում։
Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու
Հասկանալի եք լինում ավելի…

1.Գրավոր պատմի՛ր բանաստեղծությունը:

Ամպրոպից հետո  երկինքն ավելի կապույտ է լինում, խոտերն ավելի կանաչ են լինում, ճերմակ շուշանը ավելի ճերմակ է լինում, կակաչն՝ ավելի կարմիր, մեղրածաղիկն՝ ավելի դեղին է լինում։ Ամպրոպից հետո սարերն ու ձորերն ավելի բարձր ու խորն են երևում, իսկ տափաստաններն՝ ավելի արձակ։ Ծառերն ավելի խոնարհ են լինում, հավքերն էլ մեր գլխավերևում իրար կանչում են ավելի սրտով: Ամպրոպից հետո արևն ավելի բարի է լինում, և մենք ավելի սիրով ենք իրար բարի լույս ասում։ Ամպրոպից հետո աշխարհը և մենք ավելի հասկանալի ենք լինում:

2.Բանաստեղծության միջից դուրս գրիր հերոսներին իրենց բնութագրող բառերի հետ. օրինակ՝ կապույտ երկինք…

Կանաչ խոտ, ճերմակ շուշան, կարմիր կակաչ, դեղին մեղրածաղիկ, բարձր սարեր, խորը ձորեր, արձակ տափաստաններ, խոնարհ ծառեր, կանչող հավքեր, բարի արև։

3.Ո՞ր բառերն ու բառակապակցություններն են կրկնվում: Դրանք ի՞նչ են տալիս բանաստեղծությանը:

Կրկնվում են ամպրոպից հետո բառակապակցությունը և ավելի բառը: Դրանցով մենք հասկանում ենք ամպրոպից հետո ինչ է լինում մարդկանց, բնության և ընդհանրապես աշխարհի հետ:

4.Ո՞ր տողերում է խտացված հեղինակի հիմնական ասելիքը՝ ստեղծագործության հիմնական գաղափարը:

Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու Հասկանալի եք լինում ավելի…

5.Ո՞րն է այս բանաստեղծության փոխաբերական իմաստը:

Յուրաքանչյուր ամպրոպից կամ դժվարությունից հետո միշտ մի նոր հույս է առաջ գալիս: