Distance Learning(March 30 — April 10)

1.Read the text and answer the questions.

How Does Brain Work?

Theories about how brain works remain a topic of debate. It is agreed, though, that the hippocampus, a part of the brain, is undeniably important for memory. When we experience something, the information is sent via our senses to the hippocampus, where it is processed. Scientists believe that brain cells called neurons first transform the sensory stimuli we experience into images in our immediate memory. Then, these images are sent to the hippocampus and stored temporarily in short term memory. In the hippocampus information is organized, and it is during this process that parts of the image of our experience fade away. Finally, certain information is then transferred to long term memory in a section in the frontal lobe of the brain known as the cerebral cortex. Scientists think this process may happen while we are sleeping, but exactly how the information is transferred from one area of the brain to another is a mystery.

1. This reading is mainly concerned with —-.
A) how to improve our memory
B) why some of the information in short term memory fades away
C) illness that results in severe memory loss
D) how human brain processes and stores information
E) the importance of neurons in transferring sensory stimuli

2. According to the passage scientists —-.
A) know that information is sent from the long term memory to the hippocampus
B) have found out why some of the information is lost in the hippocampus
C) don’t know exactly how the information is transferred from one area of the brain to another
D) agree on how the brain works
E) still debate whether the hippocampus is important for memory

3. It is pointed out in the reading that —-.
A) the brain was not considered as a highly complex organ in the past
B) damage to hippocampus doesn’t cause memory loss
C) all of the information stored in the short term is transferred to long time memory
D) hippocampus is in the frontal lobe of he brain
E) scientists agree that the hippocampus is important in processing information.

1.2. People With Extraordinary Abilities

Fictional stories about people who have extraordinary abilities have always attracted people’s attention. One of them is the story of Vera Petrova, who is able to perceive things with different parts of her skin, and through solid walls. One day she comes into his father’s office and puts her hands on the door of a locked safe. Suddenly she asks her father why he keeps so many old newspapers locked away there. Vera’s curious talent is brought to the notice of a scientific research institute and she is given a series of tests by a special commission. During these tests she manages to read a newspaper through an opaque screen and then she describes the figures and colors of a picture hidden under a carpet. During all these tests Vera is blindfolded; and, indeed, except when blindfolded she lacks the ability to perceive things with her skin. It was also found that although she could perceive things with her fingers, this ability ceased the moment her hands were wet.

1. As we understand from the reading, Vera Petrova —-.
A) can only perceive things with her fingers
B) is a curious child
C) is not the only fictional character who has extraordinary abilities
D) fails most of the tests administered by a special commission
E) perceives the objects only when her fingers are wet

2. It is pointed out in the reading that Vera Petrova loses the ability to perceive objects with her fingers —-.
A) when her father first notices this ability
B) when she is asked to read a newspaper through an opaque screen
C) after she is given a series of tests
D) as soon as her hands get wet
E) when the object is hidden under a carpet

3. According to the reading, —-.
A) Vera Petrova’s father asks her why she keeps the old newspapers in the locked safe
B) the scientific research institute is not interested in Vera Petrova’s talent
C) Vera can’t perceive objects with her skin unless she is blindfold
D) there are several scientific research institutes which examine people like Vera
E) the special commission is made up by people who can also perceive objects with their skin

2. Fill in few or little into the gaps.

1. He likes a little sugar for his tea.
2. My parents will be home in a fill minutes.
3. She told me a fill about her life in Los Angeles.
4. I can’t come because there’s still a little work to do.
5. They only sang a fill songs on the festival.
6. She invited a lot of girls and a little boys to her party.
7. There’ll probably be a little rain on Sunday.
8. They are good students, but they have a fill problems with maths.
9. A little of his movies became very successful.
10. We get a little extra pocket money from our grandma.
11. I’m going to meet a fill friends this afternoon.
12. There were only a fill rainy days in January.
13. Little do we know about his early years in Paris.
14. There’s little crime in the country where I live.
15. They need a fill luck to win the final.
16. We stayed only for a fill days before moving on.
17. There were only a little cars on the highway last night.
18. They had little new ideas, but I didn’t like any.
19. Your mum needs a fill help with the housework.
20. I read a little chapters last night before I fell asleep.

5.Talking Points, answer the questions below.

  1. What do you use the computer for?

I use computers mainly for gathering information about lessons and material. And when I listen to music and so on, I use the phone.

2. Does the computer save time?

Not for me. Explain why. Since downloading important documents or gathering information about any material I spend a lot of time on what I can’t say about the phone.

3. On the desert island, would you pefer a human or a computer for company, why? 

 4. Has you life changed since you started using computers

In my opinion yes and many. Explain why. Creating a computer has both good and bad sides. It’s good that people have the opportunity to study people, animals, creatures, etc., whatever they want, without any difficulty. But it also has its disadvantages, people have forgotten about interdependence and relationships. In everyday life, people use cybercrime, the Internet, but forget about that relationship in one place.

7. Speak about your future plans.

Questions that will help you:

1.Where do you see yourself in five years?

I’ve been thinking for a long time about what I want to be when I grow up. I had a lot of thoughts about dance as well as design, but my choice fell on the translator. Immediately after graduating from high school, I will study at Yerevan State University of Linguistics and Social Sciences after Valery Brusov.

2.Do you want to study and work here in Armenia or abroad?

After mastering my profession, I will continue to work in Armenia, because I don’t think I will get more knowledge and money abroad. And if every Armenian thinks that his education will continue well abroad, because there are no conditions in Armenia that are abroad, then the Armenians will gradually decrease.

3.What are you doing this year to move you toward your dreams?

To achieve my goal, I try to work hard, learn to achieve my goals and dreams, and live up to my parents’ hopes.

¿Cuanto Entendemos que leemos?

1.Encontrar el tema de cada uno de los pasajes. 

1.Goya empezó a pintar retratos y obras religiosas que le dieron un gran prestigio, hasta el punto de que en 1785 ingresó en la Academia de San Fernando y en 1789 fue nombrado pintor de corte por Carlos IV.

a) ciencia

b) medicina

c) cultura

d) matemáticas.

2.El Guadalquivir o río Betis constituye el más importante curso fluvial de Andalucía y uno de los más importantes de España. Tiene 650 km. de curso, un elevado caudal y es el único río español navegable hasta una ciudad de importancia como es Sevilla.

a) astronomía

b) geografía

c) física

d) arquitectura.

3.Argentina es muy famosa por tener una de las ligas de fútbol de mayor competencia a nivel internacional, además de sus triunfos conseguidos en los torneos sudamericanos.

a) medicina

b) naturaleza

c) cine

d) deporte.

4.El Parque Nacional de los Picos de Europa abarca tres comunidades: Asturias, Cantabria y Castilla y León. Estos picos ofrecen la posibilidad de practicar alpinismo y senderismo.

a) música

b) astronomía

c) naturaleza

d) arte.

5.El jaguar es el felino más grande del continente americano, y el tercero del mundo en tamaño. Las civilizaciones precolombinas de México, Perú y América Central adoraban a este felino poderoso.

a) medicina

b) deporte

c) arquitectura

d) zoología.

2.Leer el texto y marcar la respuesta correcta de cada pregunta.

Un periódico local informa, que un enorme búho está aterrorizando a los paseantes del centro de Granada. El ave, capaz de transportar zorros y pequeños ciervos, se lanza desde los altos tejados hacia la gente que pasa por la zona, informa un periódico local. El búho-águila, cuyas alas miden un metro y medio, se instaló en el tejado de la estación de tren en septiembre, pero se convirtió en un problema en Navidad. Ricardo Álvarez cuenta como en la estación el avese lanzó contra él desde atrás en el momento en que él empezó a correr para coger el tren. El oyó algo como un grito muy alto y cuando miró atrás vio el búho de alas grises y garras extendidas. Otra víctima, MarcosGarcía, de 40 años y padre de cuatro hijos, declaró, que él salía del trabajo cuando oyó un grito y vio esa cara blanca viniendo hacia él. El levantó el brazo y golpeó su ala. Entonces el búho cayó al suelo, pero enseguida se levantó y se puso a volar. El hombre estaba tan asustado, que pensó que el búho iba a cogerlo. Fue a casa y llamó a la policía, pero a lo mejor pensaron que estaba borracho.

1.¿Qué informa un periódico local?

  • a) Un lobo se lanza desde el bosque hacia la gente.
  • b) Un elefante sale del circo y asusta a la gente.
  • c) Un búho horroriza a los paseantes.
  • d) Un zorro divertía a los pasajeros de la estación.

2.¿Cómo es el búho?

  • a) Un pequeño pájaro de alas finas.
  • b) Un animal doméstico.
  • c) Ave salvaje de grandes alas.
  • d) Ave parecida al ciervo.

3.¿Dónde atacó el búho-águila a Ricardo?

  • a) En la estación de buses.
  • b) En la estación ferrocarril.
  • c) En el aeropuerto.
  • d) En la parada de autobús.

4.¿Cómo reaccionó Marcos García?

  • a) Llamó a sus cuatro hijos.
  • b) Llamó a sus compañeros de trabajo.
  • c) Golpeó con mucha fuerza al ave.
  • d) Se levantó y se dirigió al hospital.

5.¿Qué paso al búho después de caer al suelo?

  • a) El ave huyó volando.
  • b) No pudo volar más.
  • c) Los empleados del parque zoológico se lo llevaron.
  • d) Se lo llevó a su casa la última victima.

Անհատական ուսումնական պլան

  • Մեր երկրում տիրող այս «ճգնաժամի» պատճառով՝ մենք շարունակում ենք մեր ուսումը Online տարբերակով:Դասերը և մեր նախագծերի շուրջ կատրվող քնարկումները մենք անում ենք Microsoft Tems Հավելվածով:
  • Քանի որ արդեն տանեմ և ունեմ բավականին շատ ժամանակ, դիտելու եմ ֆիլմեր և հնարավորին շատ փորձելու եմ կարդալ գրքեր:
  • Փորձում եմ ուսումնասիրել նոր լեզուներ և ներկա պահին դա Թուրքերենն է:
  • Ամրապնդելու եմ նաև անգլերենիս և իսպաներենիս իմացությունները:
  • Օգնելու եմ մայրիկիս տնային գործերում:
  • Փորձելու եմ ավելի շատ ժամանակ անցկացնել ընտանիքիս անդամների հետ

Պետության տնտեսական դերակատարությունը

Պետության հիմնական տնտեսական գործառույթներն են՝

  • 1) Հասարակական բարիքների արտադրությունը։  Հասարակական բարիքների արտադրությունն իրականացվում է հետևյալ ուղղություններով՝ համապատասխան օրենքների ընդունում և իրագործում, երկրի ներսում կարգուկանոնի հաստատում, ազգային անվտանգության և պաշտպանության համակարգի ձևավորում, բազմաթիվ ծառայությունների մատուցում։
  • 2) Տեղեկատվության անհամաչափության հաղթահարումը։ Այս նպատակով պետությունն իր կառույցների միջոցով որոշակի հստակ տեղեկատվություն է ապահովում սպասվող ինֆլյացիայի, տոկոսադրույքի փոփոխության, ապահովագրման ենթակա ռիսկերի վերաբերյալ։
  • 3) Արտաքին բացասական ազդեցությունների նվազեցմանն ու դրականի խրախուսմանն ուղղված գործունեությունը։ Արտաքին բացասական ազդեցությունների վերացման գործում պետական միջամտությունը կատարվում է երկու եղանակով՝ վարչական և տնտեսական։ Վարչական մեթոդներով պետությունը պատժամիջոցներ է կիրառում այն տնտեսական գործունեության նկատմամբ, որի արդյունքները վտանգավոր են շրջակա միջավայրի համար։ Պետությունը արտաքին բացասական ազդեցությունների դեմ պայքարի գործում կիրառում է նաև տնտեսական լծակ։ Դրա հիմնական կիրառման ձևերից է աղտոտման հարկի կիրառումը:Արտաքին դրական ազդեցությունների խրախուսման նպատակով պետությունը դրամական օժանդակություն է տրամադրում առողջապահության, կրթության, գիտության ոլորտներին, տարբեր տեսակի բարեգործական ծրագրերին և այլն: Այդ բնագավառներում կատարված ներդրումները նպաստում են տնտեսության զարգացմանը:
  • 4) Հիմնարար հետազոտությունների իրականացումը։ Կան գիտական գործունեության այնպիսի բնագավառներ, որոնք ունեն ռազմավարական նշանակություն և չեն կարող կարգավորվել մրցակցային շուկայի պահանջարկի և առաջարկի փոխհարաբերության միջոցով։ Դրանց շարքին են դասվում տիեզերագնացությունը, միջուկային էներգիայի ստացումը և օգտագործումը, հիմնարար գիտությունների զարգացումը և այլն։ Այդ ոլորտները գործում են պետության հովանավորությամբ։
  • 5) Եկամուտների վերաբաշխումը։ Մրցակցային շուկան եկամուտների հավասարություն չի կարող ապահովել։ Սակայն առկա են բազմաթիվ սոցիալական խնդիրներ, որոնց լուծման համար անհրաժեշտ է կատարել եկամուտների վերաբաշխում։

Պետության կողմից իրականացվող բազմաթիվ գործառույթներ հսկայական ծախսեր են պահանջում։ Այդ ծախսերը կատարելու համար պետությունը տնային տնտեսության ներկայացուցիչներից և ձեռնարկություններից հավաքագրում է անհրաժեշտ դրամական միջոցներ։ Այս ճանապարհով ձևավորվում է պետական բյուջեն։
Պետական բյուջեն համապետական ֆինանսական միջոցների հաշիվն է, որտեղ նշված են դրանց ձևավորման աղբյուրները և օգտագործման ուղղությունները որոշակի ժամանակահատվածում։  Պետական բյուջեն հաստատում է օրենսդիր մարմինը, իսկ դրա կատարումն իրականացվում է գործադիր մարմնի կողմից։Պետական բյուջեն բաղկացած է եկամուտների և ծախսերի մասից։ Պետական բյուջեի եկամուտների հիմնական աղբյուրներն են ձեռնարկությունների, բնակչության տարբեր խավերի պարտադիր հարկային և ոչ հարկային վճարումներից ստացվող միջոցները։

Պետական բյուջեի ծախսերն են՝

  •  1. Պետական ապարատի ծախսերը։ Պետական ապարատը ներառում է օրենսդիր, գործադիր և դատական մարմինների ամբողջ համակարգը։ Այդ համակարգն ընդգրկում է բազմաթիվ նախարարություններ, վարչություններ, դատարաններ և այլն։ 
  • 2. Պաշտպանության ծախսերը։
  • 3. Սոցիալական ծախսերը։ Դրանք ընդգրկում են կրթության, գիտության, առողջապահության, սոցիալապես անապահով խավերի ապահովության նպատակով կատարվող ծախսերը։ 
  • 4. Տնտեսության զարգացման ծախսերը։  Տնտեսական անհրաժեշտությունից ելնելով՝ պետությունն իր միջոցների հաշվին կարող է ֆինանսավորել տնտեսության զարգացման որոշ բնագավառներ, որոնք համապետական նշանակություն ունեն։ 
  • 5. Այլ ծախսեր։

Էկոլոգիա-Առցանց ուսուցում

Առաջադրանք 1. Հիմնավորել այլընտրանքային ռեսուրսների անհրաժեշտությունը:

Էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրներ ասելով, մենք հասկանում ենք էներգիայի ցանկացած տեսակ, որոնք կարող ենք փոխարինել էներգիայի աղբյուրներին և որոնք էլ իրենց հերթին ձևավորում են այլընտրանքային էներգետիկան: Էլեկտրական էներգիայի պահանջարկի օրեցօր աճը ստիպել է մարդկանց փնտրել էլեկտրաէներգիայի այլընտրանքային աղբյուրներ: Ներկայումս այդպիսիք են հողմային, երկրաջերմային, մակընթացային և արեգակնային էլեկտրակայանները։ 

Հողմային էներգիայի ներուժը համարվում է ամենամեծերից մեկը վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներից: Ավելի քան 70-80 երկրում այսօր քամուց էլեկտրաէներգիա է ստացվում: 2012 թ.-ին Դանիան իր էլեկտրական էներգիայի 29.3%-ը ստացել հողմային էներգիայից, Իսպանիան` 21.2%-ը, Պորտուգալիան` 20.8 %-ը, Գերմանիան` 19 %-ը, Իռլանդիան` 17.7%-ը: Շատ կարևոր է հաշվի առնել այն , որ սրանք էկոլոգիապես մաքուր են , այսինքն վնաս չեն հասցնում շրջակա միջավայրին:

Մակընթացային էներգիան տեսակ կամ ձև է, որը փոխակերպում է մակընթացության էներգիան այլ օգտագործելի էներգիայի տեսակների, գլխավորապես էլեկտրական էներգիայի:Չնայած դեռ լայնորեն չի օգտագործվում, մակընթացության էներգիան մեծ ներուժ ունի ապագա էլեկտրական արտադրության համար։ Մակընթացությունը ավելի կանխատեսելի է, քան հողմային էներգիան կամ արևային էներգիան։

Երկրաջերմային էլեկտրակայանը՝ երկրի ընդերքի ջերմությունը էլեկտրական էներգիայի փոխակերպող էլեկտրակայանն է։

Արևային էներգիան առաջին անգամ ստեղծվել են 1980-ական թվականներին։ Առաջինը եղել է  Կալիֆոռնիայում։ Արևային էներգիան կարող է ձևափոխվել էլեկտրաէներգիայի, ինչպես նաև ջերմային և այլ տեսակի էներգիաների: Արևային ջերմությունից այլ տեսակի էներգիաների ստացման տեխնոլոգիաները բազմաթիվ են և ամենաշատը: Հայաստանում այս ոլորտ դեռ զարգացման փուլում է։ Դեռևս չկա կառուցված որևէ էլեկտրակայան։ Բայց վերականգնվող էներգիայի մշակույթը արդեն գործում է մեր երկրում։

Առաջադրանք 2. ՋէԿ, ՋրԷԿ, ԱէԿ- բաշխվածությունը աշխարհում,դրանց էկոլոգիական խնդիրները և հետևանքները:

Ջրէկները կառուցում են մեծ, ջրառատ կամ լեռնային արագահոս գետերի վրա: Ջրէկի շինարարությունը, սովորաբար, սկսվում է հողե, քարե կամ բետոնե ամբարտակի կառուցումով:Առաջին ջրէկները՝ ընդամենը մի քանի 100 Վտ հզորությամբ, կառուցվել են Գերմանիայում և Անգլիայում 1876– 1881 թթ-ին: Հետագայում նավարկելի գետերի վրա ջրէկներ կառուցվեցին նաև Շվեյցարիայում (1892 թ-ին), ԱՄՆ-ում (1893 թ-ին), Ֆրանսիայում (1903 թ-ին), Ռուսաստանում (1909 թ-ին): Այժմ ամբողջ աշխարհում գործում են բազմաթիվ ջրէկներ, առանց որոնց չէր զարգանա տարբեր երկրների արդյունաբերությունը, և, առհասարակ, անհնարին կլիներ դրանց կենսագործունեությունը:Սևան-Հրազդան կասկադի ջրէկներն աշխատեցնելու համար Սևանա լճից ջրի մեծ բացթողումներն աղետալի հետևանքներ ունեցան. լճի մակարդակը խիստ նվազեց, խախտվեց լճի կենսաբանական հավասարակշռությունը: Պահանջվեցին մի շարք միջոցառումներ (այդ թվում՝ Արփա-Սևան ջրատարի կառուցումը) լճին սպառնացող վտանգը կանխելու համար:

Ջէկում էներգիան արտադրում են շոգետուրբինով շարժման մեջ դրվող գեներատորները: Տուրբինը պտտող շոգի ստանալու համար կաթսաներում ջուրը եռացնում են՝ մազութ կամ մանրացված ածուխ  այրելով: Օգտագործված շոգին սառեցնում են, խտացնում (վերստին փոխարկում են ջրի) և կրկին ուղարկում են կաթսայակայանք:Որոշ ջէկերում, որպես լրացուցիչ վառելիք, այրում են թափոններ ու ամենաբազմազան մնացուկներ: Հզոր ջէկեր են գործում նաև Երևան ու Հրազդան քաղաքներում:Ջէկից մթնոլորտ են արտանետվում ածխածնի երկօքսիդ պարունակող վնասակար գազեր, որոնք նպաստում են կլիմայի համընդհանուր տաքացմանը: Ածխով աշխատող ջէկերը, ածխաթթվական գազից բացի, մթնոլորտ են արտանետում նաև ծծմբի երկօքսիդ, որն առաջացնում է թթվային անձրևներ:

ԱԷԿ-ում մի ամբողջ վագոն ածխի փոխարեն հարկավոր է ընդամենը 10 գ ատոմային վառելիք: ԱԷԿ-ում գեներատորները պտտման մեջ են դրվում շոգետուրբիններով, իսկ շոգի ստանալու համար անհրաժեշտ ջերմությունն անջատվում է ատոմային ռեակտորում տեղի ունեցող միջուկային ռեակցիայից: Ռեակտորը շրջափակված է բետոնե հաստ պատերով, և ինքնաշխատ սարքերը վերահսկում են միջուկային ռեակցիան ու անհրաժեշտության դեպքում դադարեցնում այն: Շղթայական ռեակցիան դանդաղեցնելու նպատակով ռեակտորների կենտրոնում դրվում են հատուկ կարգավորիչ ձողեր: Աշխարհում գործող ավելի քան 400 ԱԷԿ-ների մոտ կեսն ունի ջրահովացման ռեակտորներ: Նորագույն գազահովացման ռեակտորում ջրի փոխարեն օգտագործվում է ածխածնի երկօքսիդը: Աշխարհում առաջին ԱԷԿ-ը գործարկվել է Խորհրդային Միությունում 1954 թ-ին:գազերը: Չնայած նրան որ ԱԷԿ-ներում վառելանյութ չեն այրում, ուստի շրջակա միջավայրը մեծ վնաս չի կրում: Սակայն դրանց գործունեությունից առաջանում են ճառագայթաակտիվ թափոններ, որոնք հարկ է լինում հազարավոր տարիներ պահել հատուկ փակ տեղերում: Յուրաքանչյուր ԱԷԿ-ում տարեկան ստացվում են մոտ 60 տ ճառագայթաակտիվ թափոն, որի 1տ-ից ավելին ունի ճառագայթաակտիվության շատ բարձր մակարդակ:

Առաջադրանք 3. ՓՀԷԿ-երի լայն տարածումը Հայաստանում, բերել կոնկրետ օրինակներ

1991 թվականին մշակվել էր <Հայաստանի փոքր հիդրոէներգետիկայի զարգացման սխեման>, որն իր մեջ ներառում էր 371 փոքր ՀԷԿ (փՀԷԿ)՝ 392 ՄՎտ ընդհանուր հզորությամբ և 1177 մլն կՎտժ տարեկան գումարային էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ:
Մինչև 1988 թվականը ապապետականացվել է կառուցված փոքր ՀԷԿ-երի մեծ մասը (25-ից 14-ը): Ինչպես ցույց է տալիս փորձը, նրանց տեխնիկական վիճակը լավացել է, իսկ արտադրությունն ավելացել է 25%-ով:

Հայաստանում փոքր ՀԷԿ-երի (ՓՀԷԿ) կառուցման գործընթացը համարվում է որպես վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտի զարգացման առաջատար ուղղություն: Հանրապետությունում նախագծվող, կառուցվող և շահագործվող ՓՀԷԿ-երի մեծամասնությունը հանդիսանում է բնական ջրահոսքերի վրա տեղակայված դերիվացիոն տիպի կայաններ:

2017 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ էլ. էներգիա են արտադրել 178 փոքր ՀԷԿ-եր, որոնց գումարային դրվածքային հզորությունը կազմել է մոտ 328 ՄՎտ, իսկ Էլեկտրական էներգիայի փաստացի միջին տարեկան օգտակար առաքումը՝ 880 մլն.կվտժ: 2016թ. էլ. էներգիայի արտադրությունը փոքր ՀԷԿ-րի կողմից կազմել է շուրջ 957 մլն.կվտժ, որը Հայաստանում արտադրված ամբողջ էլ. էներգիայի (7315 մլն.կվտժ) մոտ 13% է:

Հայ-իրանական հարաբերություններ

Հայաստանի և Իրանի միջև հարաբերություններն ունեն հազարավոր տարիների պատմություն։ Մարաստանի կայսրության փլուզումից ի վեր երկու երկրների ժողովուրդնըրի միջև հաստատվել են մշակութային և պատմական կապեր։ Հայաստանն անկախացումից հետո բարիդրացիական հարաբերություններ է հաստատել Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ։ Ունենալով փակ սահման Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ՝ Հայաստանի Հանրապետությունը մեծապես կարևորում է կապը Իրանի հետ և վերջինիս համարում է իր ռազմավարական դաշնակիցը։ Հայաստանի անկախացումից հետո Իրանի հետ աստիճանաբար սկսեցին հաստատվել սերտ, բարիդրացիական հարաբերություններ բոլոր բնագավառներում։ Արդյունավետ համագործակցություն ծավալվեց էներգետիկայի, տրանսպորտի, բնապահպանության, առողջապահության, գյուղատնտեսության, գիտության, կրթության, մշակույթի բնագավառներում, ինչպես նաև միջմարզային գործակցության ոլորտում։ Սկսեցին կյանքի կոչվել ռազմավարական բնույթի նախագծեր։

Հայ-իրանական հարաբերությունները նոր փուլ են թևակոխում Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակումից հետ։ Մինչ այդ՝ երկու ժողովուրդների մշակութային և տնտեսական հարաբերությունների զարգացման գործում կարևոր դերակատարություն է ունեցել Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Ներսես արքեպիսկոպոս Մելիք-Թանգյանը, ով առաջին աշխարհամարտի տարիներին, հատկապես Օսմայան Թուրքիայի կողմից իրականացրած Հայոց ցեղասպանությունից տուժված հայությանն օգնություն ցուցաբերելու համար անգնահատելի գործունեություն է ծավալել։ 

Հայաստանն Իրանից ներկրում է կենդանիներ, սննդամթերք, հանքահումքային արտադրանք, մոլիբդեն, էլեկտրաէներգիա, քիմիկատներ, ավտոմեքենաներ, սարքավորումներ և արդյունաբերական ապրանքներ և արտահանվում է հանքահումքային արտադրանք, փայտ, սննդամթերք, էլեկտրաէներգիա։

2007 թ. հոկտեմբեր ամսին տեղի ունեցավ ԻԻՀ Նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադի պաշտոնական այցը ՀՀ, որի ընթացքում քննարկվեցին երկկողմ հարաբերությունների օրակարգային մի շարք խնդիրներ, մասնավորապես՝ Իրան-Հայաստան գազատարի շինարարության շարունակումը, Իրան-Հայաստան երկաթուղու շինարարությունը, Հայաստան-Իրան բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման 3-րդ գծի և Իրան-Հայաստան նավթամթերքի խողովակաշարի կառուցումը։ 2007 թ. հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ Նախագահի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ Իրան-Հայաստան /Կապան-Մեղրի/ այլընտրանքային ճանապարհի բացման արարողությունը։ Մեղրի — Կապան էապես ավելի էժան ինքնարժեք ունեցող նոր ճանապարհի երկարությունը 91կմ է։ 2008 թ. նոյեմբերի վերջին ավարտվեցին Իրան-Հայաստան գազատարի երկրորդ հատվածի շինարարարական աշխատանքները։

2010 թ. հունվարի 27-ին Երևանում գումարվեց հայ-իրանական միջկառավարական համատեղ հանձնաժողովի 9-րդ նիստը, որի արդյունքում ստորագրվեց Փոխըմբռնման հուշագիր։ Այդ հուշագրով պայմանավորվածություններ ձեռք բերվեցին առևտրատնտեսական, բանկային, տրանսպորտի և կապի, գյուղատնտեսության, առողջապահության և մյուս բնագավառներում։ Ներկայումս հայ-իրանական միջկառավարական հանձնաժողովը լուրջ դերակատարություն ունի հայ-իրանական տնտեսական հարաբերություններում։

Հայ-Վրացական հարաբերություններ

Հայ-վրացական հարաբերությունները, պաշտոնական հարաբերություններ են երկու հարևան երկրների՝ Հայաստանի և Վրաստանի միջև։ Դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի հուլիսի 17-ին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Վրաստանի և Հայաստանի միջև կնքված են ավելի քան 80 պայմանագրեր, այդուհանդերձ երկրների միջև հարաբերությունները միանշանակ չեն։ 

Վրաստանը և Հայաստանը հնում մեկ պետության կազմում են եղել: 13-րդ դարում, մինչ մոնղոլական արշավանքները, ժամանակակից Հայաստանի մեծ մասը կախվածության մեջ է եղել Վրաց թագավորությունից: Հետագայում հայկական և վրացական հողերը եղել են Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Պարսկաստանի կազմում, իսկ 19-րդ դարում Վրաստանը և Հայաստանը անցան Ռուսական կայսրության կազմը: 20-րդ դարում Վրաստանը և Հայաստանը անցել են ԽՍՀՄ կազմը: Երկու հանրապետություններն էլ մասնակցել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին: Վերակառուցման ժամանակ Հայաստանը և Վրաստանը պայքարել են ԽՍՀՄ կազմից դուրս գալու համար:

2001 թվականի հոկտեմբերին երկու երկրների միջև կնքվել է «Բարեկամության, համագործակցության և փոխօգնության» պայմանագիրը: Վրաստանը տնտեսական ամուր կապեր ունի Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, որոնց հետ ՀՀ-ն չունի դիվանագիտական հարաբերություններ: Պաշտոնական Երևանը դաշնակցական կապեր ունի Ռուսաստանի հետ, որի հետ պաշտոնական Թբիլիսին դադարեցրել է դիվանագիտական հարաբերությունները[2]: Այդուհանդերձ, քանի որ ՀՀ սահմանները Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, Վրաստանը կարևոր դեր ունի ՀՀ տնտեսության համար՝ արտահանման և ներկրման տեսանկյունից: ՀՀ-ի և Վրաստանի միջև գործում է երկաթգիծ, որը իրար է կապում երկու երկրների մայրաքաղաքները: 2009 թվականին վրացական ապրանքների ներկրմամբ ՀՀ-ն զբաղեցնում է 4-րդ տեղը՝ սպառելով վրացական արտահանվող ապրանքների 7.9%-ը: ՀՀ-ն Վրաստան է արտահանում էլեկտրաէներգիա:

Հայաստանում, և Վրաստանում պետական բյուջեի հաշվին տպագրվում է «Վրաստան» թերթը: Թերթում տպագրվում են հասարակական- քաղաքական բնույթի իրադարձություններ: «Վրաստան» թերթը նախատեսված է ինչպես Վրաստանում բնակվող հայերի, այնպես էլ Հայաստանում բնակվող վրացիների համար: ՀՀ-ում ազգային փոքրամասնությունները թիվը շատ քիչ է: Մեր երկրում բնակվում են մի քանի հարյուր վրացիներ: Համայնքն այդքան էլ զարգացած չէ:

Կապիտալի արտահանումը. Աշխատանքի միջազգային միգրացիա

Կապիտալի արտահանման պատճառները և ձևերը

Կապիտալի արտահանումը, մենաշնորհային շահույթի յուրացման, տնտեսական և քաղաքական այլ նպատակներով, մոնոպոլիաների և բուրժուական պետությունների կողմից արժեքների (դրամական կամ ապրանքային) արտահանումն է։ Կապիտալի արտահանումն գոյություն է ունեցել նաև մինչմոնոպոլիստական կապիտալիզմի պայմաններում, սակայն ապրանքների արտահանման համեմատ երկրորդական դեր է կատարել։ Իրականացվում է ձեռնարկատիրական և փոխատվական ձևերով։ Առաջինը կատարվում է մոնոպոլիաների կողմից արտասահմանում մասնաճյուղեր, ինքնուրույն դուստր ձեռնարկություններ և ազգային ու օտարերկրյա կապիտալների մասնակցությամբ խառը ձեռնարկություններ հիմնելու միջոցով։ Ունի երկու տարատեսակություն՝ ուղղակի և պորտֆելային։ Ուղղակի են արտասահմանյան ձեռնարկությունների նկատմամբ վերահսկողություն ապահովող ներդրումները։Փոխատվական կապիտալն արտահանվում է փոխառությունների, մատակարարումների վարկավորման, արտասահմանյան բանկերում ներդրումների միջոցով և տոկոս է բերում։ Արտասահմանում գործող կապիտալի մասսան մեծանում է և արտահանման շնորհիվ, և՝ վերաներդրումների՝ կապիտալի գործադրման երկրում ստացված հավելյալ արժեքի մի մասի կապիտալացման միջոցով։ Ըստ արտահանվող կապիտալի սեփականության բնույթի լինում են մասնավոր, կապիտալիստական երկրների կառավարությունների և միջազգային կապիտալիստական կազմակերպությունների ներդրումներ։

Կապիտալի արտահանումը կապիտալիստական շահագործման համակարգում ծնել է նոր, էական գծեր, ընդլայնվել են մոնոպոլիաների կողմից աշխատավորների շահագործման ոլորտը, գաղութային տուրքի ծավալն ու դրանց աղբյուրները, ուժեղացել է տնտեսապես հետամնաց երկրների կախումն իմպերիալիստական տերություններից, մեծացել մոնոպոլիաների «ավելցուկ» ապրանքներն արտաքին շուկա «մղելու» հնարավորությունները։ Կապիտալի արտահանումը տնտեսապես հետամնաց երկրների ժողովուրդներին շահագործելու և կողոպտելու, զարգացման կապիտալիստական ուղու վրա պահելու կարեոր միջոց է։ Նպաստելով կապիտալիստական ձեռնարկությունների ստեղծմանը և ընդլայնելով կապիտալիստական արտադրական հարաբերությունների ոլորտը, Կապիտալի արտահանումը արագացնում է այդ երկրներում պրոլետարիատի աճն ու նրա հեղափոխական ջոկատների ձևավորումը:

Աշխատանքի միջազգային միգրացիայի պատճառները

Աշխատանքի միջազգային միգրացիայի պատճառներն են՝

  • սեփական երկրում համապատասխան մասնագիտություն չգտնելը,
  • քիչ վարձատրվող աշխատանքը
  • Սոցիալական ծանր պայմանները և այլն:

Հայաստանից աշխատանքային միգրանտներն առավել հաճախ մեկնում են Ռուսաստանի Դաշնություն:Հաշվի առնելով, որ Հայաստանից աշխատանքային միգրանտների ճնշող մեծամասնությունն աշխատանք է փնտրում Ռուսաստանում, աշխատանքային միգրացիայի հոսքերի քարտեզագրման համար անհրաժեշտ «ո՞ր երկիր» հիմնական հարցադրումը վերաձևակերպվեց «Ռուսաստանի ո՞ր հատվածը» հարցի: Հարցումներից պարզ դարձավ, որ միգրանտների մեծ մասն աշխատանք է փնտրել Մոսկվայում: Ռուսաստան մեկնողներից շատերն ընտրել են Ստ. Պետերբուրգը, Տյումենը, Չելյաբինսկը և Ռոստովը:

Շրջանառության համար նախատեսված փողի քանակ

Շրջանառության համար անհրաժեշտ փողի քանակը որոշվում է ապրանքների գների գումարը հարաբերելով փողի նույնանուն միավորների պտույտների թվին։ Փողի քանակի տվյալ մեծության դեպքում դրամանիշերի իրական արժեքը հակադարձ համեմատական է շրջանառության մեջ թողարկած դրամանիշերի քանակին։

Արտաքին առևտուր

Առևտուրը, արտադրանքի, ծառայությունների, արժեքների և փողի փոխանակման միջոց է։ Լայն իմաստով առևտուրը գործունեության տեսակ է, որը կապված է ապրանքների առք ու վաճառքի հետ։ Տարբերում են մեծածախ և մանրածախ առևտուր։

Մանրածախ առևտուրը վերջնական սպառման կամ տնային տնտեսությունների մեջ օգտագործման համար նախատեսված ապրանքների վաճառքն է դրամական արտա հայտությամբ, որն իրականացնում են խանութները, կրպակները, շուկաները, դեղատները և առևտրի մյուս օբյեկտները։

Մեծածախ առևտուրն ապրանքների մեծ խմբաքանակներով վաճառքն է՝ հե տագա վաճառքի նպատակով։

Ազատ արտաքին առևտուր

Ապրանքների և ծառայությունների բարձրարդյունավետ արտադրությունում մասնագիտացած երկրների արտադրանքը տարածվում է ողջ աշխարհում։ Եվ որքան մեծ է ապրանքների ու ծառայությունների տեսականին, այնքան մեծ է դրանցից օգտվողների՝ սպառողների քանակը և բարձր՝ կենսամակարդակը։ Այդ է պատճառը, որ ոչ մի երկիր չի խոչընդոտում մյուս երկրներից ազատ առևտրի միջոցով ապրանքների ներմուծումը։ Սակայն քանի որ էժան ապրանքների ներմուծումը կարող է երկրի ներսում ճնշել նույնատիպ ապրանքի արտադրությունն ու այնտեղ զբաղված բանվորներին զրկել աշխատանքից, ձեռնարկվում են նաև դրանք կանխող հակաքայլեր։

2003-2006 թվականների ժամանակահատվածում արտաքին ապրանքաշրջանառության ծավալի միջին տարեկան աճը կազմել է 21,2%, այդ թվում արտահանման ծավալների միջին աճը՝ 18,5%։ Ներկա փուլում Հայաստանի առևտրի ապրանքաշրջանառության զգալի աճը՝ հատկապես Ռուսաստանի, ԱՄՆ, Եվրամիության երկրների հետ, անհրաժեշտություն է առաջացնում ստեղծել օտարերկրյա պետություններում Հայաստանի առևտրային ներկայացուցչություններ։ Արդեն իսկ կազմավորված են Ռուսաստանում և Եվրամիության երկրներում Հայաստանի առևտրային ներկայացուցչություններ, որոնց առաջնահերթ խնդիրն՝ խթանել աջակցել արտաքին շուկաներում հայրենական ապրանքների արտահանման գործընթացը։

Աշխատանքի միջազգային բաժանում

Ի՞նչ է աշխատանքի միջազգային բաժանումը-

  1. տարբերի երկրների մասնագիտացում որոշակի ապրանքների արտադրության ոլորտում, որոնց պատրաստման համար տվյալ երկրում առկա են արտադրության էժան գործոններ և նպատակահարմար պայմաններ՝ ի համեմատ այլ երկրների։ Նման մասնագիտացման դեպքում երկրների պահանջմունքները բավարարվում են սեփական արտադրությամբ, ինչպես նաև  միջազգային առևտրի միջոցով։
  2. Համաշխարհային տնտեսության կազմակերպման ձև, որի դեքում տարբեր երկրների ձեռնարկությունները մասնագիտանում են որոշակի ապրանքների արտադրության և ծառայությունների մատուցման մեջ՝ փոխանակելով վերջնական արտադրանքը։

ԱՄԲ զարգացման նախադրյալները, աշխարհի երկրների միջև տնտեսական ռեսուրսների տարբերություններն են։ ԱՄԲ հիմքում ընկած է աշխարհի երկրների առևտրային փոխանակությունը ապրանքներով, ծառայություններով և կապիտալով։ Երկրների կողմից ԱՄԲ կատարելու հիմնական պատճառը հասարակական պահանջմունքների աճի և այդ պահանջմունքները բավարարելու համար առկա սահմանափակ ռեսուրսների հակասությունն է։

Աշխատանքի միջազգային բաժանման մեջ ունեցած մասնակցության օգուտներն են.

  • թույլ է տալիս կենտրոնացնել սեփական ջանքերը այն ապրնքների արտադրության մեջ, որոնց համար առկա են լավագույն պայմանները։
  • թույլ է տալիս ընդլայնել այդ ապրանքների արտադրությունը այնպիսի մասշտաբների, որ կարելի լինի բավարարել ոչ միայն սեփական բնակչության, այլև համագործակցող երկրների բնակչությաան պահանջմունքները։
  • թույլ է տալիս հրաժարվել այն ապրանքների արտադրությունից, որոնց համար երկիրը չունի արտադրության լավ պայմաններ և կարող է ապահովել դրանց օգտագործումը՝ ի հաշիվ ներմուծման։

Եզակի և մասնակից ԱՄԲ-ն նշանակալի չափով իրագործվում են վերազգային կորպորացիաների շրջանակներում, որոնք գործում են միաժամանակ նաև տարբեր երկրներում։

Գրականություն-«Ուսումնական գարուն» նախագիծ, Էռնեստ Հեմինգուեյ և Աննա Կիրյանովա

Մենակության մասին— Հեմինգուեյ

Երբեմն ես օրեր շարունակ գրել եմ, որովհետև մենակ եմ եղել: Համարձակ մարդիկ հարկադրված մենակությունը հաճախ են օգտագործում ի օգուտ իրենց, որպեսզի ավարտեն որևէ կարևոր գործ: Առանձնության մեջ է ծնվում ձգտումն առ կատարյալ: Միայնության մեջ հոգին զրուցում է ինքն իր հետ՝  էներգիան վերածելով իրականության: Այնպես որ, եթե մարդը ցանկանում է երջանիկ լինել, նրան պետք է ինքն իր հետ մենակ մնալու ժամանակ թողնել: ( շարունակությունը՝ այստեղ):

էռնեստ Հեմինգուեյը ծնվել է 1889թ. հուլիսի 21-ին՝ ամերիկացի գրող և լրագրող է, Նոբելյան մրցանակակիր գրականության ասպարեզում: Այստեղ Հեմինգուեյը պատմում է իր և առհասարակ մարդկան մենության մասին: Պատմում է թե ինչպես է օրեր շարունակ ստեղծագործել մենության մեջ, ասելով որ հոգին զրուցում է ինքն իր հետ՝ և եթե մարդը ցանկանում է երջանիկ լինել, նրան պետք է ինքն իր հետ մենակ թողնել: Բայց արդյոք դա որևէ արդյունք կտա թե ոչ նա դա չգիտի, քանի որ ամեն մարդ ունի տարբեր բնավորության գծեր, և եթե նա ունի հարուստ մաքուր սիրտ և բաց ներաշխարյ, ապա նա միայնությունից դառնում է էլ ավելի պարզ ու մաքուր, իսկ կոպիտ սիրտ ունեցողը՝ էլ ավելի կոպիտ:

Հեմինգուեյի խոսքերով մենակությունը ուժեղ մարդկանց հոգիները կոփում է, իսկ թույլերինը խոշտանգում:

Նրան միշտ ձանրձրացրել են հեռուստատեսությունն ու թատրոնը, այդիսկ պատճառով նա նախընտրում էր զրուցել ինչ-որ մեկի հետ կամ էլ լսել որևէ մեկին:

Հեմինգուեյի գրելաոճը մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի արձակի վրա, իսկ արկածներով լի անձնական կյանքը և հասարակական կերպարն ազդել են հետագա սերունդների վրա:

«Հաճախակի հիշեք նրանց ում սիրում եք»-Աննա Կիրյանովա

Եթե միայն իմանայի՜ք`​ ինչպես է փոխվում ձեր դեմքը, երբ խոսում եք սիրելիներից` երեխայից, տատից, պապից, ծնողներից, սիրած մարդուց…Նույնիսկ, երբ խոսում եք շունիկի կամ փիսիկի մասին: (շարունակությունը՝ այստեղ):

Երբ մենք խոսում ենք սիրելիներից՝ երեխայից, ծնողներից, մեր ազգականներից, սիրած մարդուց…Նույնիսկ, երբ խոսում ենք որևէ կենդանու մասին մեր դիմագծեր փոխվում են անցնում է լարվածությունը, սկսում են ժպտալ և ընկնում ենք հիշողությունների գիրկը,- ասում է Կիրյանովան: Աննա Կիրայանովան ասում է, որ կյանքում պետք է շատ ժպտալ, քանի որ մեր պայծառ էներգիայի մի փոքր մասը փոխանցվում է ուրիշներին: Ես համաձայն եմ այս մտքի հետ, իրոք մեր փոքր,բայց դրա հետ մեկ տեղ պայծառ ու անկեղծ ժպիտը փոխանվում է մեկ ուրիշին, դարձնելով նրան նույնպես երջանիկ:

Հարկավոր է հաճախակի հիշել նրանց, ում մենք սիրում ենք…

Ում մենք անկեղծորեն կապված ենք…

Ով մեր սիրտը լցնում է…

Եվ ամեն ինչ կդառնա էլ ավելի գեղեցիկ: Նուրբ ու բարի: Կդառնանք բարյացկամ մեկս մյուսի հանդեպ:

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Design a site like this with WordPress.com
Get started