Նախքան Արցախյան հակամարտությունը՝  Հայաստանի տարածքում բնակվել են մեծ թվով ադրբեջանցիներ։ Արցախյան պատերազմին հաջորդած  հայ-ադրբեջանական լարված իրադրության հետևանքով ադրբեջանական համայնքը լքել է Հայաստանի տարածքը։Ի տարբերություն սրա՝ Ադրբեջանի հայ բնակչությունը ենթարկվել է զանգվածային ջարդերի և տեղահանումների։ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի համոզմամբ  2004 թվականի տվյալներով Հայաստանի Հանրապետության տարածքում բնակվում են 30 ադրբեջանցիներ:

Ադրբեջանցիները չունեն ազգային փոքրամասնության կարգավիճակ, սակայն նշվում են միջազգային մի շարք կառույցների վիճակագրական տվյալներում։ Ի հակասություն այս փաստի՝ Հայաստանի Հանրապետության ազգային վիճակագրական ծառայության պնդմամբ ներկայումս ո՛չ Հայաստանի, և ո՛չ էլ Արցախի տարածքում ոչ մի ադրբեջանցի չի ապրում։

Հայաստանաբնակ ադրբեջանցիների թիվը աճել է Երևանի խանությանգոյության տարիներին։ 1879 թվականին պարսկական լծից ազատված ռուսահպատակ Հայաստանում բնակվում էր 313 հազար ադրբեջանցի (այդ անվան տակ հանդես էին գալիս նաև Իրանի  Արևմտյան Ադրբեջան երկրամասի պարսիկ բնակչությունը և մյուս թյուրքերը) և շուրջ 50 հազար  քուրդ և եզդի։ Չնայած 1918-1920 թվականների հայ-ադրբեջանական լարված հարաբերություններին՝  Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետությունում բնակվել է շուրջ 12 հազար իսլամադավան ադրբեջանցի։ Հայաստանի ադրբեջանական համայնքի բնակչությունը վերստին աճել է Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո։  1939 թվականին Հայկական ԽՍՀ-ում բնակվում էր ավելի քան 130 հազար ադրբեջանցի, 1959 թվականին՝ 107 հազար, 1970 թվականին՝ 148 հազար։

Էթնիկական զտումներից հետո հայկական իշխանությունները ձեռնամուխ եղան ադրբեջանական մշակութային և կրթական հաստատությունների փակմանը։ 1989 թվականին քանդվում է Երևանի ադրբեջանական շրջիկ թատրոնի շենքը, իսկ 1990 թվականին բուլդոզերները հիմնահատակ ոչնչացնում են նախկինում ադրբեջանցիների համար աղոթատեղի հանդիսացող երևանյան բոլոր մզկիթները, բացառությամբ մեկի։ Միակ շիա իսլամական կառույցը, որը կանգուն մնաց դա կապույտ մզկիթն էր։ Այն սկսեց ծառայել Հայաստանի պարսկական համայնքի հոգևոր կարիքները հոգալու համար։

Մուսուլմանաբնակ գյուղերի էթնիկ զտումներից հետո տեղի ունեցավ լեզվական մանիպուլյացիա։ Նախկինում ադրբեջանաբնակ բնակավայրերի օտարածին անունները փոխարինվեցին հայկական տեղանուններով։ Հարկ է նշել, որ այս գործընթացը սկսվել էր դեռևս 1930 թվականին։ Արցախյան պատերազմի ավարտից հետո հայկական և նորաստեղծ արցախյան իշխանությունները հայտարարեցին, որ իրենց ղեկավարած երկրները զտված են ադրբեջանական բնակչությունից։ Այնուամենայնիվ որոշ անձինք պնդում են, որ  Հայաստանի տարածքում բնակվում են որոշակի քանակությամբ ադրբեջանցիներ։ Ըստ ադրբեջանական կողմի տվյալների՝ հայաստանաբնակ ադրբեջանցիների թիվը կազմում է շուրջ 500 մարդ։ Հայաստանի տարածքում բնակվող ադրբեջանցիները համարվում են ռիսկային էթնիկ խումբ։ Նշանավոր ազգագրագետ, ազգային փոքրամասնությունների և կրոնի հարցերով կառավարությանն առընթեր վարչության պետ Հրանուշ Խառատյանի համոզմամբ ադրբեջանցիներն ապրում են Երևանում, Արմավիրի մարզում և Վարդենիսում: 

Հրանուշ Խառատյանի խոսքով, ադրբեջանցիներն Հայաստանում մեծ թիվ են կազմում, ինչի մասին վկայում է նաև վերջին անգամ անցկացված մարդահամարը: Նրանց ընդհանուր թվաքանակի մասին հաղորդելը միջազգայնորեն արգելված է, քանի որ վերջիններս համարվում են ռիսկային էթնիկ խումբ։ Մեկ այլ աղբյուրի պնդմամբ ադրբեջանցիները բնակվում են ոչ միայն Հայաստանում, այլ նաև Արցախում։

Do — կատարել , անել”
do a crossword – խաչբառ լուծել
do the laundry – լվացք անել
do the washing – լվանալ
do your work – աշխատանք կատարել
do homework – տնային աշխատանք անել
do housework – տան գործեր անել
do your job – քո գործը անել
MAKE — «անել, ատեղծել, պատրաստել
make a dress» – զգեստ կարել
make food» – կերակուր սարքել —
make a cup of tea / coffee» – սուրճ պատրաստել
make a meal (breakfast / lunch / dinner)» – ճաշ սարքել , նախաճաշ ,

do homework — դասերը անել
do work about the house — տան գործեր անել
do one’s bed – անկողինը հավաքել
do an exercise –վարժություն կատարել
do morning exercises — առավոտայն մարզանք անել
do translation – թարգմանություն անել
do one’s best – անել առավելագույնը
do harm — վատություն անել
do business – ինչ-որ գործով զբաղվել
do the dishes – ամաններ լվալ
do a favour – ծառայություն մատուցել
do good – լավություն անել, բերել
do harm – վնաս հասցնել
do your best – անել քո առավելագույնը
do your hair – սանրել մազերը
make a mistake – սխալ անել
make a speech — ճառ ասել
make coffee սուրճ սարքել
make tea — թեյ պատրաստել
make oneself at home — քեզ զգալ ինչպես քո տանը
make a fuss – սկանդալ սարքել
make a mess – խառնաշթոփ ստեղծել
make arrangements – պայմանավորվել,
make believe (to pretend) – ձևացնել
make a choice – ընտրոթյուն անել
make a comment – մեկնաբանել
make a decision — որոշում կայացնել
make an effort – ջանք թափել
make an enquiry – հարցում անել
make an excuse — ներողություն խնդրել
make a fool of yourself – հիմարի տեղ դնել
make a fortune – կարողություն ստեղծել
make a friends — ընկերանալ
make a journey – ճանապարհորդություն կատարել
make money – փող վաստակել
make a move – քայլ անել
make a noise — աղմուկ անել
make a phone call – հեռախոսազանգ անել
make a plan պլան կազմել
make a point – տեսակետը արտահայտել
make a profit – եկամուտ ստանալ
make a present –նվեր անել
make a promise – խոսք տալ
make a remark – նկատողություն անել
make a sound – ձայն հանել
make a speech – ճառ ասել
make a suggestion – առաջարկել
make a difference – տարբերություն ունենալ

Բարեբախտաբար( զգացական), արդարև (հաստատական), անշուշտ(հաստատական), միայն (Սահմանափակման), ահավասիկ (Ցուցական), ի դեպ (Զիջական) , անպատճառ (հաստատական), ահա (Ցուցական),անպայման (հաստատական), իսկապես (հաստատական), իրոք (հաստատական), հիրավի (հաստատական), ո՛չ (ժխտական), չէ՛ (ժխտական), գուցե (երկբայական), երևի (երկբայական), իմիջիայլոց (զիջական), թերևս ( երկբայական), կարծեմ (երկբայական) կարծես (երկբայական) , միգուցե (երկբայական), այնուամենայնիվ (զիջական), մի՞թե (երկբայական) , արդյոք (երկբայական), երանի (զգացական), ցավոք( զգացական ), նույնիսկ (Սաստկական ), մանավանդ ( Սաստկական ), մինչև իսկ (սաստկական ), գեթ (սահմանակափակման ), լոկ (սահմանակափակման), գոնե( սահմանակափակման), կարծես թե (երկբայական), սոսկ (սահմանակափակման), միայն թե (սահմանակափակման), անկասկած ( հաստատական), հապա (Կամային), մի (Կամային ), համենայն դեպս (զիջական) , այսուհանդերձ (զիջական )։

Առաջադրանք 315.

• Հեռագիրը՝ ուղված էր ծնողներին, բերել էին գիշերը:
• Ծաղիկը՝ գեղեցիկ ու բուրումնավետ, դաշտում կարծես միակն էր:
• Աշունը շուկան լցրել է մրգերով՝ գունագեղ և քաղցրահամ։
• Նրա հիասթափությունը մատնում էին աչքերը՝ ծովի նման։
• Մի ժպիտ՝ տխուր ու անմեղ, թառել էր դեմքին:

Առաջադրանք 316.

• Դիմադրել մտքին, Դիմադրել ճնշմանը, Դիմադրել ցավին, Դիմադրել հեռանալուն, Դիմադրել առաջանալուն, Դիմադրել մոռանալուն:
• Խուսափել մտքից, Խուսափել ճնշումից, Խուսափել ցավից, Խուսափել Հեռանալուց, Խուսափել առաջանալուց, Խուսփել մոռանալուց:

Առաջադրանք 317.

• Ա´յ աղվեսներ, ձեռք քաշեք ձեր պոչերից, որովհետև դրանք մեծ գլխացավանք է ձեզ համար:
• Ութ տարի մնացի այդ երկրում, քանի որ այնտեղ էր ապրում նաև մայրս:
• Բոբն արագ վազեց հանդերձանքի կույտի մոտ, որպեսզի հագուստը փոխի:
• Նա ուժ հավաքեց, որպսզի կարողանա շարունակի խաղը:

Առաջադրանք 318.

1. Հայրն ու մայրը ողջունեցին մեզ համբուրեցին շնորհավորեցին իրար:
2. Հայրն ու մայրը ողջունեցին մեզ համբուրեցին, շնորհավորեցին իրար:
3. Հայրն ու մայրը ողջունեցին մեզ, համբուրեցին շնորհավորեցին իրար։

1. Հայաստանը ուր որոշել էր գնալ մանուկ հասակից չէր տեսել:
2. Հայաստանը ուր որոշել էր գնալ, մանուկ հասակից չէր տեսել:
3. Հայաստանը ուր որոշել էր գնալ մանուկ հասակից, չէր տեսել:

1. Նրանց ոտների տակ մի պահ մթագնում էին ձորերը անտառները սևանում էին ամպերի արանքում բեկբեկված շողերի փայլի մեջ:
2. Նրանց ոտների տակ մի պահ մթագնում էին ձորերը, անտառները սևանում էին ամպերի արանքում բեկբեկված շողերի փայլի մեջ:
3. Նրանց ոտների տակ մի պահ մթագնում էին՝ ձորերը անտառները սևանում էին ամպերի արանքում բեկբեկված շողերի փայլի մեջ:

1. Խաղաղ գիշերվա մեջ թույլ լույս արձակելով երկու աստղ էր պլպլում Ծիծեռնավանքի ծուռ խաչի վրա:
2. Խաղաղ գիշերվա մեջ թույլ լույս արձակելով՝ երկու աստղ էր պլպլում Ծիծեռնավանքի ծուռ խաչի վրա:
3. Խաղաղ գիշերվա մեջ թույլ լույս արձակելով երկու աստղ էր պլպլում, Ծիծեռնավանքի ծուռ խաչի վրա:

1. Ծովափին կանգնած աղջիկը հայացքը հառել էր հեռու հորիզոնին:
2. Ծովափին կանգնած աղջիկը՝ հայացքը հառել էր հեռու հորիզոնին:
3. Ծովափին կանգնած, աղջիկը հայացքը հառել էր հեռու հորիզոնին:

Առաջադրանք 320.

Ա. Հնդկաստանում Հունդեր անունով մի գյուղ կա, որտեղ ծխելը ոչ միայն արգելվում է, այլև պատժելի է (պատժվել): Գյուղացիներից ո´վ էլ լինի (լինել), եթե ծխախոտը կամ ծխամորճը բերանին բռնվի (բռնվել), կտուգանվի (տուգանվել): Սակայն վերջին տարիներին Հունդեր գյուղում միայն մի դեպք է եղել (լինել), որն արժանացել է (արժանանալ) պատժի: Բնակիչներն արդեն վարժվել էին (վարժվել) այն մտքին, որ ծխողներն իրենց գյուղում տեղ չունեն (չունենալ): Հնաբնակները պատմում են, որ ծխելու սովորություն չունենալը շատ վաղուց է սկիզբ առել (սկիզբ առնել) և սերնդից սերունդ փոխանցվել է (փոխանցվել): Այժմ ոչ ոք չի հիշում (չհիշել), թե ե´րբ և ի´նչ պատճառով է առաջացել (առաջանալ) այդ լավ սովորույթտը:

Բ. Հնդկաստանում Հունդեր անունով մի գյուղ կար, որտեղ ծխելը ոչ միայն արգելվում էր, այլև պատժվում էր (պատժվում): Գյուղացիներից ո´վ էլ լիներ (լինել), եթե ծխախոտը կամ ծխամորճը բերանին բռնվեր (բռնվել), կտուգանվեր (տուգանվել): Սակայն վերջին տարիներին Հունդեր գյուղում միայն մի դեպք կար (լինել), որն արժանացել էր (արժանանալ) պատժի: Բնակիչներն արդեն վարժվել էին (վարժվել) այն մտքին, որ ծխողներն իրենց գյուղում տեղ չունեին (չունենալ): Հնաբնակները պատմում են, որ ծխելու սովորություն չունենալը շատ վաղուց սկիզբ էր առել (սկիզբ առնել) և սերնդից սերունդ փոխանցվել էր (փոխանցվել): Ոչ ոք չէր հիշում (չհիշել), թե ե´րբ և ի´նչ պատճառով էր առաջացել (առաջանալ) այդ լավ սովորույթտը:

1։ Գրե՛լ երեք այնպիսի ձայնարկություն, որոնցով հնարավոր լինի կազմել այլ խոսքի մասեր։

• Խշշ – խշշոց – գոյական, խշշալ – բայ, խշշացող – ածական:
• Ճռռ – ճռռալ – բայ, ճռռոց – գոյական, ճռռացող – ածակլան:
• Չըռռ – չռռալ – բայ, չռռոց – գոյական, չռռացող ածական:

2։ Գտնե՛լ ձայնարկությունները (առոգանության նշանները
դրված չեն) և խմբավորե՛լ ըստ տեսակների։

Վայ, խշշալ, ձայն տալ, ծուղրուղու, հեյ, հարայ կանչել, ճռռոց, օֆ, քչքչոց, ծիվ-ծիվ, բզզոց, ախ, վաշվիշ, ճռվողյո ւն, ուխայ, թրըխկ, շրխկոց:

We live in an ever-evolving world. Technology has had a major impact on the operations of the world. This has led to positive changes, however, technology has its share of negative impacts.

Plunging into our phones, putting on our headsets and listening to that noise, fingers moving gently, we look healthy from the outside, but in reality we are unhealthy and tired from the inside. We have become technology zombies. So, is technology better or worse?

There are several advantages. Technology improves productivity in business. New methods of business such as e-commerce have been introduced.

However, there are also drawbacks. This has caused a loss of communication between people. We write or call to congratulate or invite you on special occasions. Even children use the Internet for lessons to finish lessons quickly. It badly affects the thinking and development of children.

Խոշոր հողատիրության առաջացումը, սամուրայների ընդյանվող ռազմական արտոնությունները հասցրին նրան, որ երկիրը բաժանվեց մի քնաի տասնյակ ավատատիական իշխանությունների, որոնց տիրակալները այնքան ուժեղ էին, որ իրենց անվանում էին թագավորներ: Երկրի քաղաքական վերամիավորման գործը իր ձեռքը վերցրեց մանր ավատատե Օդա Նոբունագան: 1573 թ. նա տապալեց սյոգունին և երկրի կառավարումը վերցրեց իր ձեռքը: Բուդայականության հզորությունը և ազդեցությունը թուլացնելու նպատակով նա սկսեց հովանավորել քրիստոնյաներին: Այդ ժամանակ Ճապոնիայում կային 150 հազար քրիստոնյա, 200 վանք և 5 դպրոց: Սակայն նրա հաջորդները արգելեցին քրիստոնեության տարածումը: Օդայի հաջորդնեից Տոկուգավան 1603 թ. իրեն հռչակեց սյոգուն, և Ճապոնիայում հաստատվեց Տոկուգավայի սյոգունատը, որը կառավարեց մինչև 1867-68 թթ.:

Վախենալով, որ քրիստոնեության հետագա տարածումը կխախտի հասարակության ներքին միասնությունը և կրոնական բախուների տեղիք կտա, 1612 թ. քրիստոնեությունը օրենքից դուրս հայտարարվեց, և փակվեցին բոլոր վանքերը: Մահապատժի սպառնալիքի տակ ճապոնացիներին արգելվեց թողնել երկիրը: Միաժամանակ արգելվեց նաև օտարերկրրացիների մուտքը Ճապոնիա: Բացառություն արվեց միայն չինացիներին և հոլանդացինեին, սակայն պայմանով, որ նրանց նավերը կայանեն միայն Նագասակի նավահանգստում: Այսպես Ճապոնիան ինքնամեկուսացվեց արտաքին աշխարհից:

Չինաստանում կատարվեցին մի շարք գյուտեր, որոնք առաջիններից էին մարդկության պատմության մեջ։ Դրանցից ամենակարևորը տպագրության գյուտն էր(8֊րդ դար)։ Հիերոգլիֆլերը փորագրում էին տախտակի վրա, ապա թանաք էին քսում և մի թերթ թուղթ դնում տպագրելու համար։ Չինաստանում կատարված նշանավոր գյուտերից էին նաև կողմնացույցի, լուցկու և հեծանիվի շարժական շղթայի գյուտերը։ Նրանց կատարած մյուս նվաճումը վառոդի գյուտն էր, որի հիման վրա 1288թ հնարեցին թնդանոթը։

Մանջուրական տիրապետության և եվրոպական գաղութային համակարգի հաստատումից հետո չինական մշակույթը սկսեց անկում ապրել։

Հնդկաստանի ավատատիրական մշակույթի կարևոր առանձնահատկություններից մեկն այն էր, որ այստեղ չստեղծվեց միասնական մշակույթ։ Ստեղծվեցին մշակութային մի քանի տիպեր՝ հինդու, իսլամական, հինդուիսլամական և բուդդայական։

Հնդկական մշակույթում առանձնահատուկ տեղ էր գրավում գեղարվեստական գրականությունը։ 5֊րդ դ. նշանավոր գրողներից էր Կալիդասան, որի ստեղծագործությունների հիմնական թեման հնդկական առասպելները և ավանդություններն էին։ Հնդկաստանի ամենանշանավոր բանաստեղծը, որն ապրում և ստեղծագործում էր Աքբարի արքունիքում, Թուլուսի դասն էր։ Հնդկական վիպերգի թեմաներով 10 գրքից բաղկացած նրա 《Ռամայանա》 պոեմը մեծ ժողովրդականություն էր վայելում և ընթերցվում էր հանդիսավոր տոնակատարությունների ժամանակ։

Հնդկաստանի մշակույթում մեծ վերելք էին ապրում նաև ճարտարապետությունը, քանդակագործությունը և կերպարվեստը:Զարգացում ապրեց նաև պատմագրությունը և այլն:

«Դառնացած ժողովուրդ»

Մտածմունքներ կան, որ սաստիկ ծանր են, բայց դուք դատապարտված եք մտածելու, չեք կարող փախչել նրանցից։ Նրանք է՛ն ծանր հիվանդությունների նման են, երբ դուք գիտեք, որ ձեր մարմնի մեջ կրում եք քաղցկեղի խոցը, բարակացավի բացիլները կամ ժանտախտի թույնը։ Չեք կարող անց կենալ ու արհամարհել, կամ նրանք պետք է ձեզ հաղթահարեն ու սպանեն, կամ դուք պետք է մարդկային հանճարի տված ամեն միջոցներով վեր կենաք ցավերի դեմ ու ազատվեք, առողջանաք. ի հարկե, եթե էնքան արիություն ու հասկացողություն ունիք։Էն մարդիկ, որ երկար ու լուրջ զբաղվել են մեր ժողովրդով, մեր մարդով, միշտ եկել են մի ծանր եզրակացության, թե շատ չարություն կա մեր հոգում։
Էսպես են ասում նրանք և ասում են խորը ցավով, ինչ ցավով որ կարելի էր ասել, թե բարակացավի բացիլներ կան իմ կրծքում։ (շարունակություն …):

Թումանյանը բնութագրում է մեր օրերի հայ ժողովրդին Օրինակ՝ գյուղացի ռանճպար մարդիկ են, հարևան, միասին մեծացած, իրար հետ աղ ու հաց կերած, բայց եթե մեկի արտը լավ է աճում կամ անասունը բազմանում՝ մյուսը նախանձից հիվանդանում կամ ինչպես իրենք են ասում՝ «արնով է ընկնում»։ Մարդիկ իրենք պետք է հոգով փոխվեն, այլ ոչ թե ֆիզիկապես:

«Մի՞թե դժվար է»

Հայոց Գրական Ընկերության առաջին երեկույթի բացմանը մեր գրեթե ամեն մի ուղղության ու ամեն հոսանքի մարդիկ միասին հավաքվեցին, միևնույն զգացմունքով, միևնույն անկեղծությամբ խոսեցին միևնույն առարկայի վրա հաշտ ու համերաշխ։ Էս երևույթը էնքան լավ էր ազդել մերոնցից շատերի վրա, որ չէին իմանում ինչպես արտահայտեն իրենց ուրախությունը, իսկ նրանց ուրախությունը էնքան ծանր է ազդել ինձ վրա, որ չեմ իմանում ինչպես հայտնեմ իմ վիշտը։ (շարունակություն …):

Թումանյանը իր այս հոդվածով բացատրում է, որ մարդիկ այնքան են հեռվացել իրարից, որ միասին հավաքվելիս ուրախանում են ու սկսում զվարճանալ։ Թումանյանը այս հոդվածը գրելով դիմել է ժովորդին հարցնելով մի՞թե դժվար է միշտ միասնական լինել: