- This time tomorrow, I will be lying on the beach.�2. She said that she would help me.�3. Phone me when you have time.�4. I will follow you wherever you go. �5. You will have an accident if you go on driving like that.�6. When you phoned, I was working in the garage.�7. I spent all my childhood in South India.�8. The phone rang while I was having a bath.�9. I tried a little of the soup to see how it tastes. �10. When we were children we made our own toys.�11. I can’t dance because I have broken my leg.�12. I rang the bell six times but no one opened the door.�13. P1: Would you have told her truth? P2: No, I would have lied. (tolie)�14. If he asks me to come, I will. (to ask)�15. I really thought that my team would win. (to win)�16. They would have won if they had played better. (to play) �17. If you slept more, you wouldn’t be so tired. (to sleep) �18. If you hadn’t told him, he would have never found out. (to find out)�19. If I need money next week, I will borrow it from my brother (to borrow)�20. I will be here if you need me. (to be)�21. I wouldn’t have laughed if I had known it was such a sensitive topic. (tolaugh)�22. If John loved Betty, he would marry her. (to love)
New synonym words
Occur, happen — պատահել
old, ancient — հնագույն
opportunity, chance — հնարավորություն
page, sheet — թերթ
beautiful, pretty — գեղեցիկ
peaceful, quiet — խաղաղ
quiet, silent — լուռ
reject, deny — մերժել
rest, relax — հանգստանալ
rich, wealthy — հարուստ
coarse, rough — կոպիտ
round, circular — կլոր
sad, unhappy — տխուր
rug, carpet — գորգ
scared, afraid — վախեցած
embarrassed, shy — ամաչկոտ
ask, enquire — հարցնել
blend, mix — խառնուրդ
sick, ill — հիվանդ
sincere, honest — անկեղծ
slim, thin — բարակ
small, thin — փոքր
smart, clever — խելացի
taxi, cab — տաքսի
trust, believe — վստահություն
unfortunate, unlucky — անհաջող
value, worth — արժեքը
want, desire — ցանկություն
wonderful, amazing — զարմանալի
write, record — գրառում
writer, author — հեղինակ
wrong, incorrect — հեղինակ
attractive, appealing — գրավիչ
accomplish, achieve — հասնել
admit, confess — խոստովանել, ընդունել
alike, same — նման, նույնը
assist, help — օգնել
awful, terrible — ահավոր, վախենալի
begin, start — սկսել
buy, purchase — գնել, վճարում կատարել
center, middle — մեջտեղ
child, kid — երեխա
choose, select — ընտրել
complete, finish — ավարտել
delicious, yummy — համեղ
depart, leave — լքել
difficult, hard — բարդ
easy, simple — հեշտ
end, finish — վերջ
enormous, huge — հսկա
fast, quick — արագ
fool, idiot — հիմար
enjoyment, fun — հաճույք
garbage, trash — աղբ
gather, collect — հավաքել
present, gift — նվեր
excellent, good — լավ, հրաշալի
thought, idea — միտք
interesting, exciting — հետաքրքիր
kind, helpful — բարի
laugh, giggle — ծիծաղ
listen, hear — լսել
mistake, error — վրիպակ, սխալ
neat, tidy — զգույշ,
Ջրի շատ օգտագործումը
Կյանք գոյություն ունի միայն այնտեղ, որտեղ ջուր կա։ Բույսերը սնվում են ջուրով և նրա մեջ լուծված նյութերով։ Ջրի միջոցով կենդանի օրգանիզմներից հեռանում են անօրգանական նյութերը։Աղբյուրների, գետերի և լճերի քաղցրահամ ջրերի պաշարը կազմում է ջրոլորտի սոսկ 1/10000 մասը։

Բնության մեջ ջուրը հանդիպում է ամեն տեղ և ամենատարբեր տեսքերով։ Ջրի տեսակները բաժանվում են ըստ նրա ֆիզիկական և քիմիական հատկանիշների, ըստ ծագման առանձնահատկությունների, կազմի կամ օգտագործման տեսակների։
Ներքևում կներկայացն եմ մի քանի սննդամթերքների 1կգ-ի համար օգտագործվող ջրի քանակը՝
- 1կգ սուրճ – 18900լ ջուր
- 1կգ տավարի միս -15400լ ջուր
- 1կգ ոչխարի միս – 10400լ ջուր
- 1կգ խոզի միս -6000 լ ջուր
- 1կգ հավի միս – 4300լ ջուր
- 1կգ պանիր – 3180լ ջուր
- 1կգ բրինձ – 2500լ ջուր
- 1կգ շաքարավազ -1780 լ ջուր
- 1կգ եգիպտացորեն -1220 լ ջուր
- 1կգ խնձոր -822 լ ջուր

Օրական միայն խմելու համար ես օգտագործում եմ 2-2,5 լ. ջուր: Հիգենիայի համար մոտովորապես 200-300 լ. ջուր:

Օգտվելով վերը նշված աղյուսակներից՝ հաշվեցի նաև սննդի և հագուստի վրա ծախսվող ջրի քանակը։ Ստացվում է, որ ես օրվա ընթացքում օգտագործում եմ 4100֊4400 լիտր ջուր։ Այսպիսով՝ տարեկան ես օգտագործում եմ մոտավորապես 1654000 լիտր ջուր: Եթե կրճատվի պոլիէթիլենային տոպրակների և պլաստիկ շշերի արտադրությունը, ապա կարող ենք բավականին խնայել ջուրը։
Հոգևոր ընթերցումներ աշխարհաբար
Խորհուրդ մեծ և սքանչելի
Որ յայսմ աւուր յայտնեցաւ,
Հովիւքն երգեն ընդ հրեշտակս Տան աւետիս աշխարհի: Ծնաւ նոր արքայ Ի Բեթղեհեմ քաղաքի, Որդիք մարդկան, օրհնեցէք, Զի վասն մեր մարմնացաւ: Անբաւելին երկնի և երկրի Ի խանձարուրս պատեցաւ, Ոչ մեկնելով ի հօրէ
Ի սուրբ այրին բազմեցաւ:
Խորհուրդ մեծ և սքանչելի
Որ այս օրերին հայտնվեց
Երգում էին հրեշտակները եւ հովիվները
Տալիս են աշխարհին ավետիս
Ծնվեց նոր արքան Բեթխեհեմ քաղաքում
Մարդկանց որդիներ օրհնեցեք
Քանի որ նա մարմնացավ
Անբավելին երկնի եւ երկրի
Խանձարուրի մեջ տեղավորվեց
Չլինելով իր հորին Սուրբ գահին բազմեցավ
Բազմութիւնք հրեշտակաց եւ զօրաց երկնաւորաց
իջեալ ի յերկնից ընդ միածին թագաւորին:
Որք երգէին եւ ասէին. Սա է Որդին Աստուծոյ:
Ամենեքեան ասասցուք՝ ուրախ լերուք, երկինք,
եւ ցնծասցեն հիմունք աշխարհի.
զի Աստուածն յաւիտենական ի յերկրի երեւեցաւ
եւ ընդ մարդկան շրջեցաւ, զի կեցուսցէ զանձինս մեր:
Բազմություն հրեշտակների եւ զորավոր զորքերի
Իջած երկնքից միածին թագավորի մոտ
Որ երգում եւ ասում էին, Սա որդի Սուրբ Աստծո Ամենքն ասում էին ուրախ եղիր երկինք և ցնծաց աշխարհի հիմքերը. Քանզի հավիտենական Աստվածը երկրի վրա երևաց և մարդկանց մեջ երևաց քանզի մեր անձերը ապրեցրեց:
Վտանգիմ ի բազմութենէ մեղաց իմոց,
Աստուած խաղաղութեան, օգնեա ինձ:
Ալեկոծիմ հողմով անօրէնութեան իմոյ,
Թագաւոր խաղաղութեան, օգնեա ինձ:
Ի խորըս մեղաց ծովու տարաբերեալ ծփիմ,
Նաւապետ բարի, փրկեա զիս:
Իմ մեղքերի բազմությունից ես վտանգվում եմ Խաղաղության աստված օգնե ինձ:
Ալեկոծվում եմ իմանօրություների կողմից Խաղաղության թագավոր օգնիր ինձ:
Իմ մեղքերի ծովում տարուբերվելով ծփում եմ Նավապետ բարի փրկիր ինձ:
Դերանուն
1. Դո՛ւրս գրել անձնական դերանունները և որոշե՛լ դրանց
դեմքը, թիվը, հոլովը։
Ես եմ, դու ես, ես ու դու
Գիշերում այս դյութական,
Մենք մենակ ենք – ես ու դու.
Ես էլ դու եմ. ես չըկամ…
Կապույտ երկնքի ոսկեղե՛ն աստղեր,
Ձեր հեռվից դուք միշտ տեսնում եք նրան.
Ասացե՛ք, արդյոք նա էլ թախծո՞ւմ էր,
Արդյոք տրտո՞ւմ էր նա էլ ինձ նըման։
Խորհրդագետնե՛ր, դուք տեսնում եք միշտ.
Արդյոք մենա՞կ էր նա էլ ինձ նըման,
Թե՛ ընկեր գտած ժպտում էր անվիշտ
Եվ փայփայում էր և սիրում նրան։
Խորհրդագետնե՛ր, դուք ժպտում եք լուռ,
Դուք լուռ ժպտում եք իմ ցավի վրա.
-Նա, քեզ մոռացած, վաղուց ամենուր
Ծաղրում է քո խենթ խոսքերը հիմա…
Ես- առաջին դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով դու- երկրորդ դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով մենք- առաջին դեմք, հոգնակի թիվ, ուղղական հոլով ձեր- երկրորդ դեմք, հոգնակի թիվ, սեռական հոլով նրան- երրորդ դեմք, եզակի թիվ, հայցական հոլով նա- երրորդ դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով ինձ- առաջին դեմք, եզակի թիվ, տրական հոլով դուք- երկրորդ դեմք, հոգնակի թիվ, ուղղական հոլով իմ- առաջին դեմք, եզակի թիվ, սեռական հոլով քո- երկրորդ դեմք, եզակի թիվ, սեռական հոլով:
2. Գտնե՛լ, թե որ հատվածներում նշված հոլովով անձնական
դերանուններ կան։
Ուղղական
1.Կյանքիս բերքն ու բարին ես ցրեցի լրիվ
Հողի նման բարի, հողի նման….
2. Իմ սերունդն ամբողջ եղյամի մեջ է.
Նշանակում է ցրտեր են եղել….
3. Ես լուռ կարդում եմ գիրը քարերի
Եվ քարանում եմ քարե բառերից….
Սեռական
1.Թափառում ենք փողոցներում՝
Ես քո սիրով, դու՝ ուրիշի
2. Արշալույսից մինչ երեկո ես լսեցի քամուն.
Նա ուռենու շրշյուն բերեց իմ հեռավոր ձորից:
3. Ես չեմ ուզում աշխարհից բազում գանձեր ու երազ,
Միայն երգն այս սիրավետ ու իմ սիրտը հասկանաս…
Տրական
1.Ինձ փոխանցեցին ծիծաղի մի լաթ,
Որ տխրությունից իմ հոգին սրբեմ ։
2. Գնացքը սողաց մթին ձորից,
Ինձ էլ վերցրեց, ճչաց, գնաց…
3. Կնայի քեզ երկնքից մի գունատ լուսին,
Կիջնի ահա երեկոն, գիշեր կլինի…
3. Դո՛ւրս գրել ցուցական դերանունները, որոշե՛լ թիվը և
հոլովը (չհոլովվող դերանունների դեպքում նշել չթեքվող լինելը)։
Գագիկ թագավորի ծառաները պալատի առաջ մի օձ են տեսնում, որը անհանգիստ գետնին էր քսում եղջյուրները։ Թագավորը կարգադրում է կտրել օձի եղջյուրները։ Դրանից հետո օձը հանգստանում է և գոհ հեռանում։ Ժամանակ անց նա նորից երևում է պալատի մոտ և բերանից մի կորիզ գցելով՝ անհայտանում է։ Գագիկի հրամանով կորիզը տնկում են և հետևում նրան։ Ամռանը այդ կորիզից մի հսկայական կլոր պտուղ է աճում։ Փորձելու համար մի կտոր տալիս են ուտելու մերձիմահ ծերուկի։ Սա անմիջապես կազդուրվում է ու երիտասարդանում։ Գագիկն իր պալատականների հետ վայելում է պտուղի մնացած մասը և նույնպես կազդուրվում ու երիտասարդանում։ Դրանից հետո այդ պտուղի անունը դնում են չմեռուկ, որը, բերանից բերան անցնելով, դառնում է ձմերուկ։ Արամ Ղանալանյանի «Ավանդապատում» գրքից ( Սա ժողովրդական ստուգաբանություն է. Հրաչյա Աճառյանն իր «Հայերեն արմատական բառարանում» ձմերուկ բառը համարում է ձմեռն բառից կազմված (որպես զովացնող)։
Maier Vivian
MAIER VIVIAN FOTOGRAFA abia una vez una niñera que en secreto era fotógrafa. Caminaba por las Hcalles de Chicago con los niños a los que cuidaba y les tomaba fote grafias a extraños mientras hacían cosas de todos los dias. Su nombre era Vivian y nunca le mostró sus fotos a nadie. Vivian residió cuarenta años con las familias para las que trabajaba No le qustaba hablar y pedia que colocaran cerrojos en su habitación, a la cual todos tenian prohibida la entrada. Era tan reservada que cuando llevaha a revelar los rollos de sus fotos, nunca daba su nombre real. A la largo de su vida, tomó más de cien mil fotografias, pero nadie supo nunca que era fotógrafa. Vivian guardaba todos sus negativos e impresiones en un almacén ren- tado. Dos años antes de morir, dejó de pagar la renta, y todo lo que estaba ahi dentro se puso a la venta. En la subasta, toda su obra fue comprada por tres coleccionistas de fotos. No tenfan idea de que hablan encontrado un tesoro escondido. Pese a no tener capacitación formal, Vivian había capturado la vida ca- llejera de Estados Unidos durante la posguerra con la crudeza e intensidad de una profesional: gente comiendo donas, comprando viveres, yende a museos, siendo arrestada, besándose, vendiendo periódicos, limpiando za- patos. Algunas veces también se fotografió a sí misma en el reflejo de los escaparates, o incluso como una sombra en una pared. Vivian se convirtió en una sensación internacional. Usaba una cámara Rolleiflex que sostenía a la altura de su pecho para mantener contacto visual con la persona a la que estaba fotografiando, Mu chas de sus tomas más memorables son de gerte que la mira directamente. 1 DE FEBRERO DE 1926-21 DE ABRIL DE 2009 ESTADOS UNIDOS (194)

ՄԱՅԵՐ ՎԻՎՅԱՆ ԼՈՒՍԱՆԿԱՐԻՉՈՒՀԻ: Մի անգամ մի դայակ կար, որը գաղտնի լուսանկարիչ էր: Նա իր երեխաների հետ շրջում էր Չիկագոյի փողոցներով և լուսանկարում էր անծանոթ մարդկանց, մինչ նրանք անում էին ամենօրյա գործերը: Նրա անունը Վիվիան էր, և նա երբեք իր լուսանկարները ոչ ոքի չի ցուցադրել:Վիվիանը ապրում է քառասուն տարի իր ընտանիքի հետ, որտեղ նա աշխատել է, չի սիրում խոսել, և խնդրել է իր սենյակում կողպեքներ տեղադրել, որոնցով բոլորին արգելված էր մուտք գործել: Նա իրեն այնքան զուսպ էր պահում, երբեք իր իսկական անունը չէր տալիս: Իր կյանքի ընթացքում նա նկարեց ավելի քան հարյուր հազար լուսանկար, բայց ոչ ոք երբևէ չգիտեր, որ լուսանկարիչ է: Վիվիան իր բոլոր բացասականությունները և տպավորությունները պահեց հանձնված պահեստում: Մահանալուց երկու տարի առաջ նա դադարեց վճարել վարձավճարը, և ներսում ամեն ինչ վաճառքի հանվեց: Աճուրդում նրա ամբողջ աշխատանքը գնել են երեք լուսանկարների հավաքողները: Նրանք գաղափար չունեին, որ գտել են թաքնված գանձ: Չնայած պաշտոնական վարժանք չունենալու, Վիվիան հետպատերազմյան ժամանակահատվածում գրավել էր ամերիկյան կարիերայի կյանքը `արհեստավարժ դաժանությամբ և ինտենսիվությամբ: մարդիկ բլիթներ էին ուտում, գնումներ էին գնում, թանգարաններ գնում, ձերբակալվում, համբուրվում, թերթ վաճառում, կոշիկներ մաքրում:Երբեմն նա նաև լուսանկարվում էր իրեն խանութի պատուհանների արտացոլման մեջ կամ նույնիսկ պատի նման ստվեր: Վիվիանը դարձավ միջազգային սենսացիա:
Նա օգտագործեց Rolleiflex տեսախցիկ, որը նա կրում էր կրծքավանդակի բարձրության վրա, որպեսզի տեսողական կապ պահպաներ ուրիշ լուսանկարչի հետ: Նրա ամենահիշարժան կադրերից շատերը Գերտայից են, ովքեր ուղղակիորեն նայում են նրան: 1926 թ. ՓԵՏՐՎԱՐԻ, 21 ԱՊՐԻԼԻ, Միացյալ Նահանգներ :
Ճամփորդություն դեպի շոկոլադի գործարան«Գուրմե-Դուրմե» և Կարմրավոր եկեղեցի
Առավոտյան հանդիպելով դպրոցում 10:15 շարժվեցինք դեպի Աշտարակ՝ «Գուրմե-Դուրմե» շոկոլադ գործարան: Ճանապարհը անցնում էր հետաքրքիր և ուրախ:Վերջապես հասնելով տեղ անհամբեր սպասում էինք մտնելուն:Մտնելուն պես, մեզ ջերմ դիմավորեցին և ներկայացրեցին շոկոլադի պատմության մասին,որից հետո հյուրասիրեցին մեզ համեզ շոկոլադներ:Շատ համեղ էր:Համտեսելուց հետո դիտեցինք թե ինչպես էին փաթեթավորում այն և մեզ հնարավորություն տվեցին նույնպես այն փաթեթավորելու:Շատ ուրախ եմ որ մասնակցեցի այս նախագծին և շատ բան իմացա շոկոլադի մասին:
Բարձր տրամադրությամբ և ոգևորաված շարունակեցինք մեր ճանապարհը դեպի Կարմրավոր եկեղեցի, որը գտնվում էր մոտակայքում:Եկեղեցին կոչվում էր Կարմրավոր քանի որ դա միակ եկեղեցին էր,որը պահպանել էր իր կարմիր գմբեթը: Եկեղեցու բակից քիչ հեռու գտնվում է Գևորգ Էմինի գերեղմանը,ինչպես նաև կային շատ խաչքարեր:
Ընկ. Դիանան ցույց տվեց նաև «Ծակ քար» կոչվող խաչքարը:Խաչքարը տեղադրվել է 1286 թվականին Տեր Թուհմաս քահանայի կողմից:Այն կոչվում է ծակ ոչ թե այն բանի համար որ խաչքարը ծակ է,այլ խաչքարի ստորին հատվածում կա մի խոռոչ աղոթքի համար,այդ պատճառով էլ ժովուրդը այն անվանել է «Ծակ քար»:

Եկեղեցին մտնելուց և տեղանքը զննելուց հետո ոտքով շարժվեցինք դեպի Աշտարակի հին կամուրջը,որը վերևից շատ գեղեցիկ էր:

Կամուրջի ստորին հատվածում հոսում էր Քասախ գետը:Մի փոքր խաղալուց և զբոսնելուց հետո վերադարձանք տուն:Անչափ շնորհակալ եմ Մխրթար Սեբաստացի կրթահամլրին և երկու իմ սիրելի ուսուցիչներին ինձ լավ օր պարգևելու համար:
«Թռչունների աշխարհը», Անհատական աշխատանք
Թավշաոտ բվիկ
Սովորական սարյակից մի փոքր մեծ թռչուն է,նրանց մատները փետրապատ են մինչև մագիլների հիմքը: Չորս մատներից երկուսը ուղղված են դեպի առաջ, երկուսը՝ դեպի ետ։ Ականջանման փետուրները բացակայում են:Մեջքի մասը գորշագույն է։ Գլխի և մեջքի վրա ունի սպիտակ պտեր:Որովայնը բաց գույնի է՝ գորշագույն բծիկներով։ Աչքերը և կտուցը դեղին են։ Էգերի քաշը 177-197 գ է, իսկ թևերի բացվածքը՝ 59-62 սմ։ Արուների քաշը 116 գ է, իսկ թևերի բացվածքը՝ 55 սմ։

Տարածված է Հյուսիսային և Միջին Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Ասիայում, Կովկասում, Թուրքիայում և Հայաստանում:Հայաստանում տարածված է հիմնականում «Խոսրովի անտառ» արգելանոցում:
Բալոբան
Բալոբանը բազեների կարգի գիշատիչ թռչուն է։ Մաշկը շիկամոխրագույն է, նստակյաց,ունի շատ սուր ձայն: հանդիպում է լեռնատափաստաններում, մերձարևադարձային շրջաններում, ձմռանը՝ նաև Արարատյան դաշտում։Ապրում են հիմնականում Ախուրյանի հովտի՝ կիսանապատային տեղամասերով շրջապատված ժայռային հատվածներում: Բները սովորաբար տեղադրված են ժայռեզրերին և խորշերում։ Բնադրում են ծառերի վրա, ձվադրում են ապրիլին՝ դնելով 1-6, ավելի հաճախ՝ 3-4 ձու։ Թխսումը տևում է 30 օր, մասնակցում են ինչպես էգը, այնպես էլ արուն։ Ձվադրման շրջանը՝ 40-45 օր, հուլիսի առաջին կեսին նկատվում են երիտասարդ թռչունները։ Սնվում են միջին չափերի կաթնասուններով և թռչուններով:

Տարածված է Արևելյան Եվրոպայի տափաստանային և անտառատափաստանային գոտիներում՝ մինչև Նախակովկաս, Ղազախստան, Միջին Ասիա, Արևմտյան Սիբիր
Թուրաջ
Թուրաջը փասիանների(հավազգիների կարգի թռչուններ), ընտանիքին պատկանող թռչուն է։ Նստակյաց է, հազվագյուտ:Մարմնի երկարությունը 33-36 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 50-55 սմ է, իսկ կենդանի զանգվածը՝ 400-550 գ։ Փետրածածկը մուգ է և թեփուկանման, իսկ պոչի եզրային փետուրները՝ սևավուն։ Հասուն արուի դիմային մասը սև է, նրա այտին կա սպիտակ բիծ, գագաթը և ծոծրակը մուգ դարչնագույն են՝ բաց կարմրավուն-դարչնագույն խայտերով։ Մարմինը ներքևից սև է, կողքերը՝ սպիտակ պտերով, կարմիր-դարչնագույն օձիքով։ Էգի ընդհանուր գունավորումը դարչնագույն է, գլուխը՝ մի քիչ ավելի բաց գույնի, աչքի հետնամասի շերտը՝ մուգ, ծոծրակի մասում՝ դարչնագույն։

Տարածված է Կիպրոս կղզում և Փոքր Ասիայում մինչև Հյուսիսային Իրաք, Հյուսիսարևմտյան Իրանում և Կասպից ծովի հարավային ափում։ Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու շրջանում:
Մորակտցար
Մորակտցարը, ոչ մեծ թռչուն է, շատ երկար, ուղիղ և սուր կտուցով։ Ոչ մեծ կտցար է,իր չափերով համեմատական մեծ բազմագույն փայտփորիկի հետ։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 26 սմ, քաշը 80-180 գ, թևերի բացվածքը 40-45 սմ:

Սապսան
Սապսանը բազեների կարգի գիշատիչ թռչուն։ Սապսանը բնադրող-չվող է։ Բնակվում է ժայռերում, հաճախ զբաղեցնում է ագռավների բները։ Զոհին որսում է հիմնականում թռիչքի ընթացքում։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։Աչքի է ընկնում գույների ցայտերանգությամբ, գլուխը, դեմքը, թևերը և պոչը մուգ են, կուրծքը և որովայնը՝ բաց գույնի։ Մարմնի կողային և պոչի ստորին մակերեսը ծածկող փետուրները դասավորված են լայնակի շերտով։

Տվյալ ենթատեսակը փոքր թվաքանակո հանդիպում է Կենտրոնական և Հյուսիսարևմտյան Եվրոպայում, Սիրիայում և Լիբանանում։Հայաստանում հանդիպում է գրեթե ամբողջ տարածքում՝ զբաղեցնելով ժայռային հատվածները:
Տարգալակտուց
Մարմինը արագիլից քիչ փոքր է (երկարությունը մոտ 80 սմ, զանգվածը՝ 1,5 կգ), փետրավորումը՝ ամբողջությամբ սպիտակ։ Տափակ և լայն կտուցի ծայրը գդալանման կլորանում է։Տարգալակտուցը ջրաճահճային թռչուն է, սնվում է գլխավորապես ջրային մանր անողնաշարավորներով։Դնում է 3-5 ձու։

Տարածված է Եվրոպայում, Առաջավոր և Փոքր Ասիայում,ինչպես նաև Հյուսիսարևելյան Աֆրիկայում, Հնդկաստանում և այլն:
Բզակտուց
Մարմնի երկարությունը 42-45 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 77-80 սմ։ Հասուն բզակտուցը վերևից հիմնականում սպիտակ է՝ մուգ սև նախշերով, ներքևից՝ սպիտակ։ Գլխի վերին մասը, վիզը և թևերի ծայրերը սև են։ Երիտասարդ բզակտուցինը՝ սևի փոխարեն մուգ դարչնագույն են:Կտուցը երկար է՝ վերև կեռված, ոտքերը՝ կապույտ։Քայլելու ընթացքում կերը հավաքում է կտուցով, հաճախ լողում է՝ գլուխը կիսասուզելով ջրի մեջ։ Բնակվում է գետերի, լճերի ափերին, ծանծաղուտներում։ Նստակյաց է, քիչ տարածված։

Ժամանակ առ ժամանակ հանդիպում է ամբողջ Եվրասիայում: Հայաստանում հանդիպում է Արաքս գետի հովտում և Սևանա լճի ավազանում:
Աղավնաբազե
Մարմնի երկարությունը 23-30 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 50-62 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 160-250 գ։ Էգը խոշոր է արուից։ Արուի փետրածածկը վերևից բաց կապտամոխրագույն է, առաջնային փետուրները՝ մուգ, ներքևից՝ բաց նարնջագույն՝ սև խայտերով։ Էգը վերևից դարչնամոխրագույն է, պոչը՝ շերտավոր։ Թևերը համեմատաբար կարճ են, ծայրը՝ սուր, ներքևից՝ զոլերով, պոչի հիմքը՝ մոխրագույն։Սնվում է մանր թռչուններով, մկնակերպ կրծողներով, խոշոր միջատներով։

Ենթատեսակը տարածված է Հյուսիսային Եվրոպայից դեպի արևելք՝ մինչև Կենտրոնական Սիբիր։ Առավելապես չվահյուր է Երևանի շրջակայքում և Հրազդանի շրջանում, նաև ձմեռող տեսակ է:
Գերեզմանարծիվ
Մարմնի երկարությունը 72-83 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 190-210 սմ, իսկ կենդանի զանգվածը մոտ 3 կգ է։ Խոշոր գիշատիչ թռչուն է, մարմինը՝ սև-դարչնագույն, գագաթի հետին մասը և ծոծրակը՝ բաց գույնի, ուսափետուրներին կա սպիտակ փոքր բիծ։Մարմինը թույլ զոլավոր է, պոչը՝ վերևից բաց մոխրագույն մուգ լայն ծայրաշերտով։ Թռիչքի պահին պոչը փակ է։ Երիտասարդի մարմինը բաց դեղին-դարչնագույն է՝ մուգ խայտերով։ Թռչում է թևերի դանդաղ թափահարումներով։

Բնադրում է ծառերի վրա կամ թփուտներում։ Դնում է 73 մմ տրամագծով, խամրած սպիտակ 2-3 ձու։Տարածված է նախկին ԽՍՀՄ Եվրոպական մասի հարավային շրջաններում, Ղազախստանում, Ալթայի լեռներում և նախալեռներում, և այլն:Հայաստանում հանդիպում է հիմնականում չուի ժամանակ, հավանաբար, հազվադեպ ձմեռում է հանրապետության տարածքում: 1955 թվականին առաջին անգամ բնադրում է հայտնաբերվել Տավուշի մարզում և Այրումի մոտակայքում: Նույն շրջանում գերեզմանաարծիվը բնադրել է 1976 թվականին և գրանցվել՝ 1978-1979 թվականներին:
Գառնանգղ
Մարմնի երկարությունը 100-115 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 266-282 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 5, 5-6, 5 կգ։ Խոշոր անգղ է, թևերը՝ համաչափ երկար ու նեղ, պոչը՝ երկար, ծայրը՝ բութ։ Հասունի մարմինը վերևից սևավուն է, ներքևից՝ խամրած նարնջագույն։ Աչքերի երկայնքով տարածվող սև ակնադիմակը կտուցի հիմքից վերածվում է մորուքի։Երիտասարդի մարմինը վերևից մուգ դարչնագույն է, ներքևից՝ մոխրադարչնագույն, գլուխը և վիզը՝ սևավուն։ Սավառնում է՝ թևերը թեթևակի կախ գցած, ծայրերը վեր ցցած, հաճախ՝ ձորերի ու լեռնամարգագետինների վրայով։ Բնակվում է անտառներին ու մարգագետիններին մերձ խոր ձորերում ու լեռներում։

Ժայռային դրախտապատ
Մարմնի երկարությունը 15-16 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 24-27 սմ։ Հասուն արուի գլուխը կապույտ-մոխրագույն է, ակնօղակը՝ բաց դեղնավուն-սպիտակ, կոկորդը և բեղերը՝ դեղնավուն։Մարմինը ներքևից բաց դարչնագույն-նարնջագույն է՝ ավելի բաց գույնի խայտերով։ Էգն ավելի խամրած է՝ թույլ խայտերով։ Երիտասարդը դարչնագույն-մոխրագույն է, մարմինը վերևից՝ մանր խայտերով, բեղերը և կոկորդը սպիտակավուն են:Ծարավը հագեցնելու և լոգանք ընդունելու համար հաճախ թռչում է դեպի աղբյուրները։ Բնակվում է չոր, քարքարոտ լեռնալանջերին։

Դնում է 20 մմ տրամագծով, սպիտակ՝ դարչնագույն ու սև պտերով 5-6 ձու։Տեսակը տարածված է Անդրկովկասից և Թուրքիայից, մինչև Իրան և Թուրքմենիայի հարակից շրջաններ:Հանդիպում է Հայաստանի հարավարևելյան շրջանների կիսաանապատային տեղանքներում:
Լեռնային ձիաթռչնակ
Լեռնային ձիաթռչնակի մարմնի վերին մասը և պոչը ծածկող փետուրները մոխրագույն են։ Թևերը և պոչը մոխրագույն են, որովայնը և պոչի եզրային փետուրները՝ սպիտակ, կոկորդը, կտնառքը և կուրծքը՝ շիկավարդագույն։ Քաշը՝ 18-25 գ, թևի երկարությունը՝ 80-94 մմ։Նստակյաց թռչուն է։ Տարածված է առավելապես լեռնային տափաստանների բարձրադիր շրջաններից մինչև ալպիական մարգագետինները։ Խոր աշնանը և ձմռանը մեծ երամներ կազմած քոչում է հանրապետության ցածրադիր տափաստանային մարգագետինները։

Բույնը սարքում է չոր խոտերից՝ փոքրիկ փոսերի մեջ կամ գետնին։ Մայիս-հունիս ամիսներին դնում է 4-6 մոխրագույն կամ կանաչավուն երանգով, սև պտերով ձվեր։Տարածված է Եվրոպայի հյուսիսում, Ֆրանսիայի և Բրիտանական կղզիների ծովափնյա շրջաններում և այլն:
Կարմիր ցին
Մարմնի երկարությունը 60-66 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 175-195 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 900-1400 գ։ Ճարպիկ է, բարեկազմ թևերով, պոչը՝ մկրատաձև խորը կտրվածքով։ Գլուխը սպիտակավուն է, մարմինը և պոչը՝ շիկակարմրավուն։ Թռչելիս ակնառու են թևավերևի բաց գույնի լայն շերտը և թևատակի առաջնային փետուրների խոշոր սպիտակ հատվածը։ Երիտասարդն ավելի մուգ է՝ ավելի ցայտուն խայտերով ու զոլերով։ Պոչի կտրվածքը խորը չէ, վերևից ավելի բաց գույնի է։

Հայաստանի սահմաններում բնադրման դեպքեր հավաստիորեն հայտնաբերված չեն: Հավանաբար, բնադրում է Հայաստանի հյուսիսարևելյան մասում` Ղարաբաղի բարձրավանդակի մնացորդային անտառներում:1949 թվականի մայիսի 11-ին՝ չուի ժամանակ, Երևանի շրջակայքում բռնվել է մեկ առանձնյակ:
Հետբեկիչ
Նստակյաց է, քիչ տարածված։ Մարմնի երկարությունը՝ 18 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 29-33 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 49-57 գ։ Թվացյալ ծանրամարմին ու կարճապոչ թռչուն է, պոչի ծայրը՝ սպիտակ, թևին՝ սպիտակ և դարչնագույն-նարնջագույն մեծ շերտ, կտուցը հզոր է։ Թռիչքի պահին նկատելի է առաջնային փետուրների սպիտակ շերտը։ Բնադրման շրջանում հասունի կտուցը մուգ է։ Արուի գլուխն ու վիզը սև են, դարչնագույն-նարնջագույն և մոխրագույն հատվածներով, կենտրոնական թափահարողները՝ կապույտ-սև փայլով։ Էգի գլուխն ու վիզը ավելի խամրած են, թևի կենտրոնական փետուրները՝ մոխրագույն երիզով։

Հաճախ հանդիպում է ընտանեկան փոքր խմբերով՝ ծառերի սաղարթի միջով կամ վրայով թռչելիս։ Սովորաբար կերակրվում է ծառերի սաղարթի բարձր և խիտ հատվածում կամ անտառի սավանում։
Մարմարյա Մրտիմն
Մարմնի երկարությունը՝ 39-42 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 63-67 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 0,4-0,6 կգ։ Ընդհանուր գունավորումը բաց մոխրավուն դարչնագույն է՝ դեղնավուն սպիտակ պտերով ու զոլերով, աչքի շուրջը կա մուգ գույնի բիծ։ Արուի փուփուլը կարճ է՝ անհավասար, հարսանեկան խաղերի ընթացքում՝ ցցուն բացվածքով։ Սովորաբար հանդիպում է զույգերով կամ փոքր խմբերով՝ թաքստոցներից ոչ հեռու։Լողում է մարմնի առջևի մասը ջրում ընկղմած, պոչը՝ թեթևակի վեր ցցած։ Չափազանց անվախ է. հրազենի կրակոցների մի քանի վրիպումներից հետո շրջապտույտով վայրէջք է կատարում նույն կետում:

Բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։ Աշնանային չուն՝ օգոստոսից հոկտեմբերի առաջին կեսը։ Բացարձակապես տարածված էր Արարատյան դաշտի ճահճուտներում, ձկնաբուծական տնտեսությունների ջրավազաններում, սակայն աշխարհում սակավաթիվ լինելու հետևանքով 2002- թվականից ի վեր չի գրանցվել, ինչը կարող է իսպառ վերացման պատճառ դառնալ։
Մեծ արոս
Մարմնի երկարությունը 75-105 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 190-260 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 4-16 կգ:Գլուխը և վիզը մոխրագույն են, մարմնի վերին մասը՝ մոխրագույնդեղին՝ բարակ, սև գոլերով, ստորինը՝ սպիտակ։ Թևերի ծածկող փետուրներն սպիտակ են՝ բարակ սև ծայրերով, արտաքին թևերը՝ մոխրագույն։

Տեսակի հիմնական մասը բնակեցնում է Իբերիան, Մարոկկոն, Թուրքիան, Հարավային և Հարավարևելյան Եվրոպան դեպի արևելք՝ մինչև Կենտրոնական Սիբիր:
Այցելություն դեպի «Լևոնի աստվածային գետնափոր» և Էդուարդ Տեր-Ղազարյանի Միկրոարվեստի թանգարան
Հունվարի 15-ին առավոտյան հավաքվելով դպրոցում ճամփա ընկանք դեպի Կոտայք՝Առինջ գյուղ ուսումնասիրելու «Լևոնի աստվածային գետնափորը»:

Շատ անգամներ էինք լսել և նաև տեսել այդ մասին, և անհամբեր սպասում էին ժամանման:Ճանապարհը թեև մեզ համար անցնում էր երկար,բայց այն ինչ տեսանք այնտեղ ուղղակի տպավորիչ էր,որի մասին անհնար է չխոսել:Մեզ ուղղեկցում էր Լևոնի աղջիկը,որը մեզ պատմեց տեղանքի և գետնափորի պատմության մասին:Հաճելի էի ծանոթանալ նաև նրա կնոջ հետ՝Տոսյայի՝ով նույնպես պատմեց Լևոն Առաքելյանի կատարած բարձրագույն աշխատանքների մասին:Ահա թե ինչպես է ստեղծվել այս գետնափորը: Գետնափորը փորելու պատճառը իր կինն էր։ Նա խնդրել էր Լևոնին փորել կարտոֆիլի համար մի հոր։ Փորելիս՝ խոչընդոտների հանդիպելու պատճառով Լևոնը դադարեց փորել։ Սակայն նա երազ է տեսնում, որտեղ ասվում էր, որ շարունակի իր գործը և կանգ չառնի ոչ մի բանի առջև։ Երկար ու տանջալից տարիներ անց ստեղծվում է այս գետնափորը, որը մեծ ափշանք և մեծ հիացմունք է պատճառում այցելուին,այդ թվում նաև մեզ:Այն ունի 21 մ. խորություն և կառուցվել է 23 տարիների ընթացքում,օգտագործել է ձեռքի սովորական մուրճը և մնացած այլ գործիքները:Արտասհամից շատ մարդիկ փորձ էլ են օգնել՝ նվիրեկով իրեն գործիքները, սակայն նա դա չի ընդունել:



Բարձր տրամադրությամբ շարժվեցինք Էդուարդ Տեր-Ղազարյանի միկրոարվեստի թանգարան:Մեծ զարմանք ապրեցի տեսնելով իր աշխատանքները:Նայելուց ասես երազ տեսնեի և կարծես դրանք իրականություն չլինեին:

Աշխատանքներ որոնք ուղղակի աննկարագրելի են և հետաքրքիր:Կար շարժվող միկրոքանդակ որը բոլորին ստիպեց զարմանք ապրել,ախ այդ վարկյանները որոնք կուզեի նորից ապրել:Այս ամենը սկսվել է մի փոքրիկ ջութակից՝որը Էդուարդը պատրաստում էր մի փոքրիկ և տաղանդավոր աղջկա համար:Այդ ամենից հետո նա որոշեց ավելի փոքրիկ իրեր ստեղել:Ջութակի երկարությունը կազմում էր 1,2մմ:Մեծ զարմանք էր դա ինձ և մնացածի համար:Իր գործերի թիվը կազմում է 1000 և ավելի,գոյություն ունեն նաև միկրոքանդակներ որոնք անհայտ է թե ում մոտ է:Նա պատրաստել է միկրոքանդակներ շատ հայտնի մարդկանց:Եղավ նաև մի դեպքը որը ինձ համար ուղղակի ծիծաղելի էր:Զանգահարել էին Լուվրից և պատվիրել «Մոնալիզայի» պատկերով միկրոքանդակ,որի համար պատրաստ էին նրան վճարել 1.000.000$:Գումարը իրոք որ շատ մեծ էր և այդ թիվը լսելուց հետո բոլորը ուղղակի ափշած էին:Այն պատրաստելուց հետո, Էդուարդը որոշում է ավելի շուտ չորացնելու համար դնել 10-րդ հարկի պատշգամփին և մի քանի վարկյան անց հայտնվում է Փափագը ( ճնճնղուկ՝որի անունը նա էր դրել ընկերոջ պատվին) և մոտենալով պատշգամփին ուտում է այն:Էդուարդը որոշում է Փափագին տանել հիվանդանոց որպիսզի նրա ստամոքսից հանեն միկրոքանդակը,սակայն բժիշկները կարծում էին որ նա խելագառվել է:

Թանգարանում նաև ցուցադրված էր Էդուարդ Ղազարյանի թոռան աշխատանքը որը շատ հետաքրքիր էր:Ինձ ամենից շատ դուր եկավ Փոքրիկ իշխան միկրոքանդակը, որ թեև փոքրիկ էր, բայց շատ վառ,գեղեցիկ և զարմանալի աշխատանք էր ինձ համար:

Շատ հետաքրքիր և զարմանալի օր ունեցնք բոլորս, ի շնորհիվ իսպաների ուսւցչուհու և Մխիթար Սեբաստացի կրթահամարլի:
Sophia Loren
SOPHIA LOREN ACTRIZ apodo de Saphia era Palllo. Creció ern Nápoles, italia, durante la Se gunda Guerra Mundial, en un pequeño departamento que compantia con su mama, su hermana, sus abuelos, su tia y su tio. Nunca habia sufi- ciente comida para nadie La mamá de Sophia sonaba con convertirse en actriz, asi que cuando escuchaba que se necesitaban extras en una filmación en Roma empa caba sus maletas e iba, Hevandose a Sophia con ella. Sophia aun era una adolescente, pero se dio cuenta de que le gustaba estar en al ze a decidió quedarse en Roma para forjarse una carrera como actri Para ese tiempo, aquel delgado palillo habia crécido hasta convertirse an una hermosa jovencita. Sophia trabajo como mnodelo para revistas ww pasarelas mientras conseguia llegar al cine. Al principio, los directores se sentianatraidos por su belleza pere m to descubrian que Sophia era además una excelente actriz. Rápidamente Ve convirtio en el rostro del cine italiano. Comedias, dramas, thrillere ara la protagonista en todo. Con su picaro sentido del humor, su pasión y su fuerte personalidad Sophia representaba la determinación de todo un pais para levantarse tras los largos y dificiles años de la guerra y para trabajar por un futuro mejor Hollywood también notó el talento de Sophia, y no paso mucho antes de que los productores se pelearan por tenerla en sus próximas peliculas Sophia puso esa chispa especial en los años de oro del cine estadounidense: -Si eres lo suficientemente obstinada -dijo una vez-, descubriras cuáles son las historias que llevas en tu corazón, harás tu mejor esfuerzo para contarlas y con el tiempo alcanzarás el éxito. TODO SE LO NACIÓ EL 20 DE SEPTIEMBRE DE 1934 SOPHI ITALIA 178)

Սոֆիայի մականունը Պալլո էր: Նա մեծացել է Իտալիայի Նեապոլ քաղաքում, Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին, մի փոքրիկ բնակարանում, որը համեմատում է մոր, քրոջ, տատիկների ու պապիկների, մորաքրոջ և հորեղբոր հետ:
Սոֆիայի մայրը կարծես դերասանուհի դառնար, այնպես որ, երբ լսեց, որ Հռոմում նկարահանման համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ նյութեր, նա փաթեթավորեց պայուսակները և գնաց ՝ իր հետ տանելով Սոֆիաին: Սոֆիան դեռ պատանի էր, բայց նա հասկացավ, որ սիրում է Ալ Զեվում լինելը որոշել է մնալ Հռոմում կեղծելու համար որպես դերասանական կարիերա:
Այդ ժամանակ այդ փոքրիկը մեծացել էր ՝ դառնալով գեղեցիկ երիտասարդ տիկին: Սոֆիան կինոթատրոնում աշխատել է որպես կինոնկարների հանդեսների մոդել:
Սկզբում ռեժիսորներն չէին նկատում իրեն, բայց պարզեցին, որ Սոֆիան նույնպես գերազանց դերասանուհի է: Արագորեն Սոֆիան դարձավ իտալական կինոյի դեմքը: Կատակերգություններ, դրամաներ, ամեն ինչում գլխավոր հերոսի համար Սոֆիան դարձավ լավ դերասանուհի:
Իր հումորի զգացողությամբ, իր ուժեղ անհատականությամբ Սոֆիան ներկայացնում էր մի ամբողջ երկրի վճռականությունը պատերազմի երկար ու դժվարին տարիներից հետո վեր կենալու և ավելի լավ ապագայի համար աշխատելու համար: Հոլիվուդը նույնպես նկատեց Սոֆիայի տաղանդը: Արտադրողներից շատ շուտ պայքարել են դա ունենալու իրենց հաջորդ կինոնկարներում Սոֆիան այդ հատուկ կայծը դրել է ամերիկյան կինոյի ոսկե տարիներին. -Եթե դու բավական համառ ես, — ասում էր մի անգամ, — կբացահայտես, թե որոնք են այն պատմությունները, որոնք դու քո սրտում ունես: , ամեն ինչ կանեք ՝ դրանք հաշվելու համար, և ժամանակին հաջողությունների կհասնեք:










