Սոլոնի, Կլիսթենեսի և Պերիկլեսի բարեփոխումները

Սոլոն (հունարեն՝ Σόλων) մոտ 638 մ.թ.ա. –558 մ.թ.ա՝ Աթենքի հայտնի պետական գործիչ է, օրենսգիր և բանաստեղծ։Հին Հունաստանի  յոթ իմաստուններից  մեկը։Սոլոնը իր ծագումով պատկանում էր հին էվպադրիկան դասին, սակայն այդ դասակարգը աստիճանաբար աղքատանում էր և արդեն երիտասարդության տարիներում Սոլոնը զբաղվում էր առևտրով։ Մ.թ.ա.594 թ. Սողոնն ընտրվեց Աթենքի արքոնտ և հրաժարվեց արքոնտների ավանդական երդումից, որով պետք է պահպանվեին տիրող օրենքները։ Բարեփոխումները՝ Առաջին օրենքը, որով սկսվեց Սոլոնի գործունեությունը, սիսախֆիան էր (թոթափում), որով արգելվեց պարտքային ստրկությունը և հանվեցին հարկերը։ Սակայն սկզբնական շրջանում ոչ ոք չէր կարողանում առանց փոխհատուցման դադարեցնել աթենական հողատերերի ստրկացումը։ Հողերը, որոնց վրա կանգնեցված էին պարտային սյուներ, հայտարարվեցին պարտքերից ազատ և վերադարձվեցին իրենց տերերին։ Ստրկությունից աթենական հողատերերի ազատագրումը առաջին քայլն էր հետագա բարեփոխումների ճանապարհին։
Հողային բարեփոխումներից հետո Սողոնն անցկացրեց տնտեսական համալիր քաղաքականություն, որով նա աջակցություն էր ցուցաբերում արհեստավորների արտադրությանը։ Այլ քաղաքներից Աթենք եկած արհեստավորներին իրավունք էր տրվում այնտեղ բնակվել։ Մի այլ օրենքով, իրենց որդուն արհեստ չսովորեցրած ծնողներն իրավունք չունեին ծերության օրոք նրանից օգնություն պահանջելու։Սոլոնն արգելեց ցորենը Աթենքից դուրս տանելը և խրախուսեց ձիթապտղի մշակումը, որը դարձավ գյուղատնտեսության բարգավաճող ճյուղ։

• 

Հողային հարցի հետ կապված ռեֆորմների իրականացնելուց հետո Սոլոնը սկսեց ամրապնդել քաղաքական կարգը։ Հին ավագանու խորհրդի կողքին,որը այդ ժամանակ ստացել էր արեոպագոս  անունը Սոլոնը հիմնադրեց Չորս հարյուրի խորհուրդը, որի անդամներն ընտրվում էին ըստ ունեցվածքային ցենզի՝ յուրաքանչյուր փուլերից հարյուր մարդ։ Սոցիալական բարեփոխումներ իրականացնելով, Սողոնը պոլիսի ամբողջ բնակչությունը բաժանեց չորս ունեցվածքային խմբերի ըստ իրենց տարեկան եկամտի, որը չափվում էր գյուղատնտեսական մթերքով։

Կլիսթենես

Կլիսթենես (Κλεισθένης, ծն. և մահ. թթ. անհայտ), մ.թ.ա VI դարի օրենսդիր է Աթենքում։ Գլխավորել է Պիսիստրատյանների բռնապետության դեմ շարժումը և սպարտացիների օգնությամբ մ.թ.ա 510-ին տապալել այն։ Մ.թ.ա. 509թ.-ից անցկացրել է դեմոկրատական բարեփոխումներ, որոնք վերացրել են տոհմային կարգի վերջին մնացորդներն Աթենքում։ Տոհմային 4 ֆիլայի փոխարեն ստեղծել է 10 նոր ֆիլա՝ տերիտորիալ սկզբունքով, որի հետևանքով զգալիորեն թուլացել է տոհմական ավագանու ազդեցությունը։ Վարչական, տնտեսական, պաշտամունքային և քաղաքական սկզբնական միավորներ են դարձել դեմերը՝ գյուղական շրջանները։ Ստեղծվել է 10 ստրատեգոսից կազմված կոլեգիա, որը գլխավորել է աթենական զորքը։ Դեմոկրատիայի հակառակորդների և բռնապետություն հաստատելու փորձերի դեմ պայքարելու համար մտցրել է օստրակիսմոս։ Կլիսթենեսի բարեփոխումներն ամրապնդել են աթենական դեմոսի հաղթանակը տոհմական արիստոկրատիայի նկատմամբ։

• 

Պերիկլես

Պերիկլես (հին հունարեն՝ Περικλής, “փառքով շրջապատված”, մ.թ.ա. 490 – 429 թթ.), աթենական պետական գործիչ է, հռետոր և զորավար։ Նա սերում էր Ալկեմոնյան տոհմից։ Ֆիզիկական արատ չուներ, բայց գլուխը մի քիչ երկարավուն էր և անսովոր մեծ։ Այս պատճառով էլ բոլոր արձաններում նա պատկերված է սաղավարտով։ Աղբյուրների վկայությամբ Պերիկլեսի երաժշտության ուսուցիչը Դամոնն էր, մինչդեռ Արիստոտելը նշում է, որ նրա ուսուցիչը եղել է Պիթոկլիդեսը։ Իսկ Դամոնը հետագայում դարձավ Պերիկլեսի անձնական խորհրդականը։ Սակայն Պերիկլեսի ամենամտերիմ ու վստահելի օգնականը, որը նրա վրա թողել է չափազանց մեծ ազդեցություն, Անարսագորասն էր, որին ժամանակակիցներն անվանում էին «ուղեղ», քանի որ նա բացառիկ բազմակողմանի զարգացած անձնավորությունն էր։ Լինելով հարուստ ու անվանի տոհմի անդամ՝ այդուհանդերձ Պերիկլեսը խուսափում էր զբաղվել քաղաքականությամ՝ վախենալով օստրակիզմից։ Սակայն արդեն այդ ժամանակ, երբ Թեմիստոկլեսը վտարանդիության մեջ էր, իսկ Կիմոնը Հելլադայից դուրս հիմնականում ռազմարշավների էր, Պերիկլեսը եռանդուն կերպով սկսեց զբաղվել քաղաքականությամբ։ Նրա օրոք Աթենքը հասնում է իր քաղաքական, տնտեսական և մշակութային զարգացման գագաթնակետին՝ դառնալով Հին Հունաստանի ծովային հզորագույն պետությունը, կրթական և մշակութային կենտրոնը։ Քաղաքը հարստանում է նոր շինություններով, մասնավորապես Ակրոպոլիսում կառուցվում է Պարթենոնի հռչակավոր տաճարը։ Պերիկլեսը անցավ դեմոսի ու չքավորների կողմը՝ չնայած իր ոչ դեմոկրատական մոտեցումններին։ Անցնելով դեմոսի կողմը՝ Պերիկլեսը այդպիսով հույս ուներ ամուր հենարան ստեղծել իր համար արիստոկրատիայի գլուխ կանգնած Կիմոնի դեմ պայքարում։ Մ. թ. ա. 443 թ. ժողովրդական ժողովի կողմից ընտրվում է առաջին ստրատեգոս՝ հետագայում վերընտրվելով այդ պաշտոնում 15 տարի անընդմեջ մինչև իր մահը մ. թ. ա. 429 թ.։ Անցնելով պետության գլուխ՝ իրականացնում է մի շարք օրենսդրական միջոցառումներ՝ ուղղված աթենական կառավարման համակարգի հետագա ժողովրդավարացմանը։Պերիկլեսի արտաքին քաղաքականությունը հետապնդում էր աթենական ծովային տերության ընդլայնման ու ամրապնդման նպատակը։ Նա անձամբ ղեկավարել է մի շարք ռազմական արշավանքներ՝ ճնշելով Աթենքի ազդեցության ոլորտից դուրս գալու առանձին քաղաքների փորձերը։Նրա կառավարմամբ նշանավորված Աթենքի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային զարգացման դարաշրջանը խախտվեց 431 թվականին Պելոպոնեսյան պատերազմի  մեկնարկով։

• 

• Quise atraparte,
• Pero escapaste,
• El sol quise,
• Y sombra me diste,
• Y tan pronto quise,
• Unas la՛grimas convertir,
• ¿Las la՛grimas te parecieron poco,
• Que me diste ma՛s sufrir?

General

1. Does she have to do her homework before the TV show starts?
2. Have the children got many toys?
3. Did he pass all his exams succusfully?
4. Did my sister were live in a village?
5. Did he ring me up on coming home?
6. Will they discuss diffrent problems of teaching languages?
7. Are they goig to leave school this year?
8. Did she have to sit up late yesterday?
9. Will the beach avererowded in summer?
10. Will anything make me change my mind?
11. Will this book be published soon?

Special

1. How many football matches did he see last week?
2. What have they selected?
3. To whom am I grateful for their help?
4. Who has the doctor been called by?
5. What must she take three times a day?
6. How lang time it took them to complete work?
7. Who were invited to our house warning party?
8. Why we have soeaking lounder?
9. How long did a story wind blow?
10. Did he ring me up on coming home?
11. Had the selected bbooks I asked for?
12. How long did he have to wait for her?
13. What many vally-ball games did he see last week?
14. He liked to read a book before going to bed,,did’nt he?
15. Whom is Mary veey gracatful to?
16. What did he have to finsh writing in time?
17. What were they suprised at?
18. Who does make a wanderful spueh at the Congress?
19. What can the children be tought to do?
20. Mesther your parents nor your children know about it do they?
21. What colour ar their walls painted?
22. How many cuestomers bougth thjngs at last week?
23. Wherw was it so pleasant?

Dijunctive

1. Tom has to go to the lecture, doesn’t he?
2. Ann won’t be able to keep her promise, will she?
3. We had a good time yesterday didnt we?
4. Are there mot other things in the box?
5. Our country producess much oil,doesnt it?
6. Joun has a bath in the evening doesnt she?
7. He liked to read a book befor going to bed didnt he?
8. Yor are nor free now are you?
9. You were not able to go for were your?
10. Dinner wont b ready in a hour will it?
11. Neater your perents nor your children know about it do they?
12. How man custmers bougth things at high prices?

Alternativ

1. Did they come here by bus or by train?
2. Did I give that present to my aunt or my uncle?
3. Do I thouth much of it?
4. They went to the museum or the cofe yesterday?
5. Did the boy see a plane or a ballon in the sky?
6. Will they meet him at the concre or the cinema?
7. Must we wait for him here or the school?
8. Is this book much or little read?
9. Does Mary read books mainly in the evening or at the afternoon?
10. Was the hottest month this year july or august?
11. Did he go to the seaside lastt manth or last week?
12. Could he meet us in the morning or at the afternoon?

Մխիթար Սեբաստացին ծնվել է 1749-ի փետրվարի 17-ին:Նա հիմնադրել է՝Մխիթարյան միաբանությունը:Նրա նպատակն էր կրթել հայ ժողովրդին,լուսավորություն տարածել նրանց մեջ:Մխիթար Սեբաստացու հետևորդներից էր՝ Մ.Ջախջախյանը, Խ.Ալիշյանը,Գ. Ավետիքյանը և այլն:1712 թ. Հռոմի պապը Սեբաստացուն շնորհել է աբբահոր կոչում։ Խուսափելով թուրքական հարձակումներից՝ 1715 թ. միաբանությունը տեղափոխվել է Վենետիկ։ Այստեղ Սեբաստացին կառուցել է եկեղեցի, բացել դպրոց, պատրաստել է միաբան-գործիչներ։ Սբ. Ղազարում նա զբաղվել է մատենագիտական աշխատանքով, ղեկավարել իր սաների հետազոտական աշխատանքները, կատարել թարգմանություններ, հրատարակել գրքեր։ Սեբաստացու մահվանից հետո միաբանությունը, ի պատիվ նրա, կոչվել է Մխիթարյան։ Դեռևս կենդանության օրոք նրան մեծարել են Երկրորդ Լուսավորիչ ազգիս, Երկրորդ Մեսրոպ և այլ պատվանուններով։

Հայկազյան բառարանի մասին

Մխիթար Սեբաստացին պատասխանել է թե ինչու՞ է նա ստեղծել բառարանը:

Պատճառները զանազան են. նախ՝ որ 1727-ին, երբ քերականության գիրքս հրատարակեցի, հառաջաբանին մեջ խոստացած էի, որ անպայման բառարան պետք է պատրաստեմ, ուստի, պետք էր խոստումս կատարել։Երկրորդ՝ Միաբանությունը, որ հիմնեցի, բացի սրբության կենտրոն լինելուց, պիտի զբաղվեր հայկական գիրքեր հրատարակելու գործով:Երրորդ պատճառը` որի համար այս բառարանը, պատրաստեցի, իմ ազգասիրությունս է. սիրում եմ ազգս, և սրտումս խորեն կվախենամ, որ եթե այսօր ես չպատրաստեմ ու չտառապեմ ազգիս համար, տարիներ հետո հանկարծ մեր լեզուն կարող է շատ-շատ վնասվել:

Նա ասում էր, որ բառարանի կազմելը նրա համար որոշ չափով բարդ էր՝ քանզի ձեռքի տակ չուներ այլ բառարաններ, փոխարենը՝ նա ուներ թղթերի մի կույտ որոնց վրա դեռ պատանի տարիքից գրում էր իրեն բոլոր անծանոթ բառերը իրենց բացատրությամբ: Նա բառարանում փորձել է տեղավորել բոլոր շատ օգտագործվող բառերը, նաև շատ էին տերմինները վերձված ՝ Աստվածաշնչից: 1744 թվականի նոյեմբեր ամսին տպագրվում է բառարանի առաջին հատորը: 1769 թվականին տպագրվում է երկրորդ հատորը, որի մեջ մեծամասամբ Աստվածաշնչյան տերմիններ և հատուկ անուններ էին: Մխիթարը ասում էր, որ երկրորդ բառարանը ստեղծել է այն նպատակով, որ ժողովուրդը Սուրբ գիրք կարդալուց չդժվարանա:

Մխիթարյան միաբանության խորհրդանիշները

Մխիթարյան միաբանությունը ուներ իր գլխավոր խորհրդանիշը՝ զինանշանը: Զինանշանը վահանի նման է ,կենտրոնում կա խաչ: Խաչի ծայրերին կան տառեր` Ո. Կ. Վ. Ա.: Տառերը նշանակում են՝Որդեգիր Կուսին Վարդապետ Ապաշխարութեան: Խաչի չորս անկյուններում կան չորս առարկաներ, որոնք խորհրդանշում են վանականի հոգևոր ճամփորդությունը և բնորոշ են  առաքյալի կյանքին` կրակ,  զանգ, վարդապետի գավազան և բաց գիրք:

• 

Մխիթարյան միաբանության 200 ամյակին Ստեֆանո Ջոնսոնը և Միլանը նվիրեցին մի հուշամեդալ,որն ուներ 66մմ տրամագիծ: Մխիթարյան միաբանության խորդանիշներից մեկն է՝ըմպելիքը՝ մխթարինը,որը պատրաստվում է գաղտնի բաղադրիչներով:

Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրի ստեղծման պատմությունը

Սա մի երկար բայց,բայց շատ սիրելի պատմություն է:Աշոտ Բլեյանը աշխատում էր Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում:1985 թվականին համախոհների փնտրտուքը նրան բերեց Բանգլադեշ, թ. 183 նորաբաց դպրոցը, այն էլ` որպես տնօրեն: Աշոտ Մանուչարյանն ու Աշոտ Դաբաղյանը իմ օգնականներն էին, դպրոցի փոխտնօրենները:1989-ին Հայաստանի կառավարությանը կարողացանք համոզել ընդունել մեր կրթական նախագիծը:

Ստեղծվեց «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը` որպեսփորձարարական-հետազոտական միավորում, որպես անհատի հնարավորությունների, կարողությունների ու տաղանդի դրսևորման արդյունավետ միջավայր:

Ամենասկզբում Մայր դպրոցն էր` այն ժամանակ Երևանի թիվ 183-ը: Խելահեղ գաղափարներն անպակաս էին, բայց ցաքուցրիվ, անկազմակերպ, բավականին հախուռն: Երեխաները շատ էին, իսկ շենքը մեկն էր: Հետո նրանց միացավ մանկապարտեզը` այսօրվա Դպրոց-պարտեզը, այնուհետև Հիմնական դպրոցը` նրանց Գիմնազիան, հետո` Նոր դպրոցը` Նախակրթարանը, Արհեստների դպրոցը, վերջում` Մեդիակենտրոնը` շախմատի և ինֆորմատիկայի դպրոցը: Այսպես կտոր-կտոր ամբողջացավ, դարձավ այն, ինչ այսօր ունենք որպես ամբողջական կրթահամալիր:

Ըստ ՝ Աշոտ Բլեյանի գաղափարակիր, ոգևորված և ստեղծագործող ուսուցիչները վարդապետներ են: Սրան էլ ավելացնելով ակնածանքը Մխիթար Սեբաստացու հանդեպ, կրթահամալիրը կոչվեց ՝ Մխիթար Սեբաստացի:

Սեբաստացիները տոնը նշվում է նոյեմբերի 4-ին:

«Կրթահամալիրի տոնի իմ խորհրդանիշը»

Կրթահամալիրի տոնի/ Սեբաստացու օրերի իմ խորհրդանիշը ուսուցիչ-աշակերտ հարաբերություններն են, որոնք ըստ ինձ բացակայում են որոշ դպրոցներում:Կա ևս մեկ խորհրդանիշ ինձ համար դա հենցա Կրթահամալիրի տոնը է,որը ինքնին խորհրդանիշ է։ Միայն այդ օրերին ես կարդում, լսում ու հիշում կրթահամալիրի անցյալ պատմությունը։

Սա մի պատմություն է մի մարդու մասին, որին գտել են սպանված՝ բարձր լեռների ստորոտում և ոստիկաները փորձում էին գտնել իրական մեղավորին: Պատմությունը գրել է Ռյունոսկեն 1922 թվականին:

• 

Ոոստիկաները առաջինը հետքննեցին փայահատին որը առաջինն էր գտել սպանվածի դիակը: Փայտահատը ասաց որ նա առավոտյան սովորականի պես գնում էր ծառ կտրելու,բայց այս անգամ անտանի ավելի խորքերում:Նա լեռան ստորոտում տեսնում է ադ դիակը, որը գտնվում էր Յամասինա տանող բանուկ ճանապարհից մոտավորապես չորս-հինգ տյո (Տյո — երկարությն չափ.)հեռավորության վրա։Դա մի անմարդաբնակ վայր է որտեղ աճում են միայն բամբուկներ:Փայտահատը սկսեց նկարագրել սպանվածին ասելով որ՝նրա հագին կար բաց կապույտ սույկան և մաշված էբոսի գլխարկ որ հիմնականում քաղաքում են դնում:Նրա կրծքավանդակին կար մի վերք,իսկ նրա շուրջը չորացած բամբուկի թափված տերևներ,որը կարծես ներծծված էր կենաբարով:Նա ասաց որ նույնիսկ արյուն չէր հոսում երևի վերքը արդեն չորացել էր:Ոստիկանը հարցրեց արդյոք սուսեր կամ նման բաներ կար,իսկ փայտահատը պատասխանեց որ ոչ նրա մոտ կար միայն պարան և սանր,ուրիշ ոչինչ: Ոստիկանը հարցրես իսկ ձի կար,իսկ նա ասաց որ այտեղ նույնիսկ ձի չի հասնի,ձիու ճամփան ավելի հեռու է, անտառի հետևը։

Հաջորդ մարդը որին կասկածում էր ոստիկանը դա թափառաշրջիկ կուսակրոն էր:Թափառաշրջիկ ասաց, որ սպանվածին տեսել է երեկ երեկոյան՝իր հիշելով կեսօրին:Ոստիկան հարցրեց թե որտե՞ղ է տեսել,իսկ նա պատասխանեց՝ Յամասինա տանող ճանապարհին: Ձի նստած մի կնոջ հետ նա գնում էր Սեկիյամա:Կինը ծածկոցով լայնեզր գլխարկ էր դրել,այնպես որ թափառաշրջիկը նրա դեմքը չեր տեսել:Միայն երևում էր խագիի ծաղիկների բանվածքով մետաքսյա շրջազգեստը:Ձի շիկավուն էր, խոզած բաշով : Հասակը՝ սովորականից չորս սյուն բարձր:Թափառաշրջիկը ասաց, որ սպանվածի մոտ կար դանակ կախված գոտուց,իսկ մեջքին նետ ու աղեղ:Թափառաշրջիկը հիշում է՝ թե ինչպես սև լաքած կապարճից մոտ քսան նետ դուրս ցցվել: Թափառաշրջիկը ասաց, որ նույնիսկ իր մտքով չեր անցել, որ այս ամենը այսպես կվերջանար:Մարդկային կյանքը անհետանում է վայրկենաբար,ինչպե՛ս ցողհ,ինչպե՛ս կայծակը:

Հաջորդ մարդը որին կասկածում էր ոստիկանը դա Պահապանն էր:Այն մարդը որին բռնել է պահապանը՝ նշանավոր ավազակ Տաձյոմարան է:Այն ժամանակ, երբ նա բռնել էր Տաձյոմարային, ձիուց վայր ընկավ և տքնալով պառկեց քարե կամրջի վրա, այն կամուրջի որը Ավադագուտայի մոտ է գտնվում:Դա տեղի է ունեցել երեկ գիշեր՝ առաջին պահակության ժամին: Այն ժամանակը երբ մազ էր մնացել որ բռներ ավազակին,նրա հագին կար կապույտ սույկան և սուր, իսկ ահա այս գիշեր նետ ու աղեղ:Ահա թե ինչ: Ոստիկանը հարցրեց արդյո՞ք դրանք սպանվածի մոտ եղածներն են:Իսկ պահապանը ասաց որ այդ դեպքում սպանություն կատարել է Տաձյոմարան: Աղեղը, կաշեպատ,սև լաքած կապարճը,բազեի փետուրներով տանյոթ ներերը,բոլորը,ուրեմն պատկանել է սպանվածին: Երևի նրան այնպես էր վիճակվել, որ ձին նրան թամբից ցած գցի:Կամրջից ոչ շատ հեռու ձին խոտ էր ուտում, և հետևից քաշ էին գալիս երկար երասաները: Այդ նույն ավազակ Տաձյոմարան որ նման չէ մայրաքղաքում ապրող ավազակներին կանանց համզր մեռած է: Պահապան հարցրեց թե արդյո՞ք նա հիշում է,որ անցյալ տարի լեռան վրա Բինձուրային նվիրված Ակիտորիբե տաճարի հետևում մի կնոջ սպանեցին այնել աղջկա հետ, ըստ երևույթին ուղտագնացներից էր: Մարդիկ ասում էին որ դա նրա ձեռքի գործն է:Եթե նա է սպանել ապա որտե՞ղ էր կինը, ինչ՞ էր պատահել նրան… դա անհայտ է:

Հաջորդը ոստիկանը հետաքննեց պառավին:Այդ դիակը այն նույն մարդունն էր,որի հետ ամուսնացել էր պառավի աղջիկը:Միայն թե նա մայրաքաղաքից չեր: Նա սամուրայ էր Կոկուֆուից,որը գտնվում էր Վակասիայում: Նրա անունը Կանաձավա Տակեխիրո էր,նա քսանվեց տարեկան էր:Նա չէր կարոզ ուրիշի չարություն վերցնել իր վրա,նա շատ մեղմ բնավորություն ուներ: Աղջկա անունը Մասագո էր,նա տասնինը տարեկան էր: Նա ուներ շատ խիզախ բնավորություն՝տղամարդուց ոչ պակաս: Տակեխիրոյից առաջ նա ոչ մի այլ սիրած չի ունեցել:Նա թուխ էր,ձախ աչքի անկյան մոտ, խալ ուներ, դեմքը փոքր էր և երկարավուն: Երեկ Տակեխիրոյի հետ աղջիկը մեկնեց Վակասիա:Պառավ սկսեց հուզվել ասելով որ՝նա հաշտվել է փեսայի հետ կատարվածին, իսկ աղջկա հետ ունեցած տագնապը նրան հանգիստ չի տալիս:Պառավը լաց լինելով աղաչում էր ոստիկանին որ՝ բոլոր անտառներում, բոլոր մարգագետիներում՝ փնտրեն իր աղջկան:

Հաջորդ մարդը որին հետաքննեց ոստիկանը Տաձյոմարան էր,որին կասկածում էին բոլորը:Նա ոստիկանին ասաց, որ տղամարդուն սպանել է նա, բայց կնոջը ոչ:Նա չգիտեր թե ուր է կինը, և ինչքան էլ տանջեին Տաձյոմարային նա չեր կարող ասել մի բան՝ինչը չգիտեր:Քանի որ դեպքերը այդպես դասավորվեցին Տաձյոմարան ոչնչից չեր վախենում և պատրաստեր ասել միայն ճշմարտությունը: Տաձյոմարան ասաց՝ որ տղամարդուն ը կնոջը նա հանդիպել է երեկ,կեսօրից քիչ անց:Հանկարծ ուժեղ քամուց մետաքսե սավանը ետ գնացել և երեևաց կնոջ դեմքը:Մի ակնթարթ միային, երևաց և նորից ծածկեց նրա դեմքը, երևի դա պատճառը որ նրա դեմքը բոդիսատվայի թվաց, և Տաձյոմարան որոշետ տիրել կնոջը, թեկուզ և պետք լինի սպանել տղամարդուն: Ոստիկանը հարցրեց թե արդյո՞ք դա վախենալու բան է:Տաձյոմարան պատասխանեց ասելով որ դա տարակ բան է նրա համար,կնոջը տիրելու համար պետք է սպանել տղամարդուն:Միայն թե նա սպանում սրով որ իր գոտու տակ է՝ այլ ոչ թե փողով,իշխանությամբ, երբեմն էլ շողոքորթ բառերով:Ճիշտ է այդ դեպքում արյուն չի թափվում,բայց համենայն դեպս մարդը սպանվում է հոգեպես:Տաձյոմարան ասում է որ դա չի նշանակում որ նա դժգոհ է,թե առանց տղամարդուն սպանելու չի կարոող կնոջը տիրանալ:Ուղղակի այս անգամ նա որոշեց հարցը լուծել առանց արյուն թափելու:Միայն թե բանուկ ճանապարհի վրա այդպիսի խաղը գլուխ չի գա:Ուստի Տաձյոմարան որոշեց նրանց տանել անտառի ավելի խորքերը,որը նրա համար այդքան էլ բարդ չեր:Ներկայանալով որպես ուղեկից, Տաձյոմարան պատմեց նրանց թե դիմացի լեռան վրա դամբանաբլուր կա,թե նա այտեղ գտել է շատ սրեր և հայելի և այդ բոլորը Հորել լեռան մոտի անտառում, որպեսզի ոչ ոք չտեսնի:Տղամարդը սկսեց կամաց-կամաց ենթարկվել նրա խոսքերի ազդեցությանը:Ոստիկանը հարցրեց թե ի՞նչ է նա կարծում:Ճիշտ եմ ասում ահավոր բան է ընչաքաղցությունը: Չէր անցել նույնիսկ կես ժամ և նրանք շրջեցին իրենց ձիերի գլուխը և նրա հետ ուղվեցին դեպի լեռը:Երբ նրանք մոտեցան անտառին, Տաձյոմարան ասաց որ իրերը թաղված են հենց թավուտում և նրանց առաջարկեց գնալ և տեսնել: Ագահությունը տղամարդուն ուտում էր, և նա, իհարկե, չհակառակեց:Բայց կինը ասաց, որ նա չի իջնի, ձիուց այլ կսպասի այտեղ:Դա իր կողմից միանգամայն բանական էր, որովհետև նա տեսնում էր թե անտառը ինչ խիտ է:Ամեն ինչ շատ լավ էր գնում և նա տղամարդուն տարավ անտառ:Մացառուտի ծայրին մի բամբուկ է աճում,բայց երբ նրանք անցան մոտավորապես կես տյո կրիպտոմերիաներ պատահեցին:Նրա մտադրության համար ավելի հարմար տեղ չկար:Ճյուղերը հեռացնելով, նա փորձուն էր բացատրել թե գանձերը այտեղ են թաղված: Տղամարդը լսելով նրան արագ առաջ էր գնում դեպի այնտեղ, որտեղ երևում էին ծառի բարակ ցողուները: Բամբուկը գնալով ավելի ու ավելի քիչ էի հանդիպում ը չորկ բոլորը արդեն կրիպտոմերիաներ էին: Տաձյոմարային պետք էօ մեկ վարկյան և ահա տղամարդը ծառին էր կապված:Ոստիկանը հարցրեց թե որտեղի՞ց պարան,իսկ ավազակը պատասխանեց թե բոլոր ավազակների մոտ էլ պարան լինում է: Պարանը իր գոտու տակ էր և որպեսզի նա չգոռար Տաձյոմարան տղամարդու բերանի մեջ լցրեց բամբուկի չորացած տերևներ:Տղամարդու հետ հաշիվ պակելով Տաձյոմարան վերդարդավ կնոջ մոտ ասելուծ թե իբր իր ուղեկիցը տկարացել է և հարկավոր է գնալ տեսնել, թե ինչ է պատահել:Կինը հավատալով ավազակին հանեց լայեզր գլխարկը և նրա ձեռքը բաց չթողնելով առաջացավ դեպի անտառի խորքերը:Բայց երբ նրանք հասան այն ծառի մոտ որտեղ կապված էր ամուսինը, նա ձեռքը տարավ դեպի թևի տակ և մի դաշույն սուր քաշեց:Եթե այդ ժամանակ նա զգաստ չլիներ, երևի հիմա մահացու վերք կստանար փորին: Նա կարողացավ խույս տալ առաջին հարվածից,բայց կինը շարունակում էր հարվածներ հասցնել:Ի վերջո նրան հաջողվում դանակը դեն նետել կնոջ ձեռքից, առանց սուրը օգտագործելու:Եվ ի վերջո Տաձյոմարան կարողանում է տիրանալ կնոջը:Չնայած նրան որ տիրացավ կնոջը,չսպանեց տղամարդուն:Բայց երբ նա ցանկացավ հեռանալ անտառից թողնելով պառկած ու արցունքոտ կնոջը,հանկարծ կինը խելագառի նման հարցակվում է Տաձյոմարայի վրա ը շնչահեղձ անելով ասում՝ որ կամ՛ կմեռնի նա, կամ՛ կմեռնի իր ամուսինը, քանի որ երկու տղամարդու առաջը խայտառակվելը մահից վատ է:Այդ ամենը լսելով նա ցանկացավ սպանել տղամարդուն:Չնայած նա չեր ուզում սպանել նրա,բայց սպանեց:Նա արձակեց տղամարդու կապերը և ասաց որ պետք է մենամարտեն սրերով:Պարանից ազատվելով նա սուր հանեց և իսկույն հարցակավեց Տաձյոմարայի վրա: Քսաներեքերորդ շարժմանը սուրը ծակեց իր կուրծքը և դա Տաձյոմարայի համար զարմանալի էր,քանի որ նա միակն էր որ քսան անգամ սուր էր քաշել իր վրա:Հենց որ նա ընկավ գետնին Տաձյոմարան արյունոտ սուրը ձեռքին շրջվեց դեպի կինը,բայց նա արդեն այտեղ չէր:Նա սկսեց փնտրել կնոջը բայց չէր գտնում,փորձում էր գտնել հետքը,բայց դա չէր օգնում, իսկ երբ փորձում էր լսել որևէ ձայն՝ լսվում էր միայն տղամարդու կոկորդից հոգևարքի խռխռոցը:Գուցե մենամարտի ժամանա՞կ է կինը փախչել,որպեսզի օգնություն կանչի:Նա սպանվածից վերցրեց նետը,աղեղը և սուրը և դուրս եկավ անտառից դեպի արահետ:Կնոջ ձին առաջվա նման խոտ էր պռճոկում:Ահա և ամբողջ Տաձյոմարայի խոստովանությունը:

Երջանիկ լինելու համար պետք է ազատ լինել, հատկապես՝ ընտրության մեջ: Անկախ այն հանգամանքից, թե որքան ծանր է իրավիճակը, Դուք պետք է ինքներդ որոշեք՝ ինչպես գործել: Այդ ընտրության պատասխանատվությունը կրեք միայն ինքներդ: Ձեր անհաջողությունների համար մի՛ մեղադրեք ուրիշներին:Հարաբերությունների միջոցով մենք կարող ենք զգալ, թե որն է կյանքում իրական երջանկությունը: Սերը պետք է դառնա Ձեր առաջնային նպատակը:Երջանիկ լինելը հեշտ է, եթե դուք շնորհակալ եք: Ցավոք, տեսնել այն, ինչ մենք ունենք, ավելի դժվար է, քան տեսնել այն, ինչ չունենք:  Գիտնականները հայտնաբերել են երջանկության հերթական բաղադրատոմսը: Այս անգամ նրանք պարզել են, որ երջանիկ լինելու համար մարդ պետք է շատ ճանապարհորդի:Հարվարդի համալսարանի մասնագետները պարզել են, որ ճամփորդելիս մի շարք ֆակտորներ դրական են ազդում մարդու հոգեկան աշխարհի վրա:Նրանք պարզել են, որ որպեսզի մարդ իրեն կատարյալ երջանիկ զգա, ամսվա մեկ 1-2 անգամ պետք է ճամփորդի: Այն ուղեւորությունները, ըստ գիտնականների, պարտադիր չէ, որ հեռավոր լինեն: Անգամ ձեր քաղաքին մոտ գտնվող այգի ճամփորդելը կարող է դրական ազդել ձեզ վրա:

Set in the year 2155, when children learn individually at home using a mechanical teacher (robotic teacher), the story tells of an eleven-year-old Margie Jones, whose neighbor Tommy finds a real book in the attic of his house. This makes Margie reminded of the words that her grandfather used to tell about the earlier school days. The book tells about a time when children use to learn in a group of the same age of students in large schools that were not merely designated rooms in private houses as in the year 2155. Margie and Tommy discuss what it must have been like to study together with a real person as a teacher, and though at first Margie is skeptical about the notion, by the end of the story she daydreams while sitting on the chair before the mechanical teacher about what it must have been like for “The fun they had”.

Reading American Literature.

“The fun thay had” by Isaac Asimov.

1. Crinkly-դաժանորեն
2. Supposed-ենթադրաբար
3. Attic-վերնահարկ
4. Inspector-տեսուչ
5. Patted-Թաթախված
6. Disappointed-հիասթափված
7. Pronoounce-արտասանել
8. Nonchalantely-անկոտրում
9. Neighborhood-հարևանություն
10. Frection-կոտորակ
11. Sigh-հոգոց հանելով

Երեխաները ունեն հավասար իրավունքներ՝անկախ իրենց ծնողների կամ այլ ներկայացուցիչների ռասայից,ազգությունից,սեռից,լեզվի գույքային կամ այլ դրությունից և կրթությունից:Յուրաքանչյուր երեխա ունի իր կյանքի իրավունքը:Պետությունը և իր համապատասխան մարմիները ստեղծում են անրաժեշտ պայմաներ երեխայի ապրելու և զարգանալու համար:Յուրաքանչյուր երեխա ծնված օրվանից ունի քաղաքացիության և անվան իրավունք:Յուրաքանչյուր երեխա ունի առողջության պահպանման և ամրապնդման իրավունք:Պետական համապատասխան մարմիները ապահովում են առողջապահական ծառայություներից երեխայի անվճար օգտվելու հնարավորությունը:Յուրաքանչյուր երեխա ունի ֆիզիկական,մտավոր և հոգևոր լիարժեք զարգացման համար անհրաժեշտ կենսապայմաների իրավունք:Ծնողների կամ այլ ներկայացուցիչի կողմից երեխայի համար անրաժեշտ կենսապայմաների ապահովման անկարողության դեպքում,պետությունը ցուցադրում է համապատասխան օգնություն: Ցանկացած անձի՝ այդ թվում ծնողներին կամ այլ ներկայացուցիչններին արգելվում է երեխային ենթարկել բռնության, նրա արժանապատվությունը նվաստացնող պատժի կամ նմանօրինակ այլ վերաբերմունքի: